Nama 38
19010401

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA, TE KOTAHITANGA O TE AUTE.

(Na TIPI-WHENUA.) " Tatou ka hanga i te tangata."

I TE ata o te Mane te 10 o nga ra o Tihe- ma, I9oo, ka tuwhera ano te hui, ka tae mai hoki te Pihopa o Poneke ki te whaka- rongo korero. Te mahi tuatahi he whaka- rongo ki te whai-korero a tetahi o nga nupepa pakeha o Whanganui, a te Whanganui Chro- nicle. Te upoko o taua korero ko nga kupu a te Atua i a Kenehi i. 26, " Tatou ka hanga i te tangata." He nui nga kupu matau a taua pepa, engari ko nga kupu i eke mai ki te Ko- tahitanga o Te Aute e whakamaori ake e au. " Ki a tatou i Niu Tireni nei he maha nga huarahi pai kei te tuwhera, he huarahi e ahei ai tatou te hanga he iwi nui, a ki te mea ka ata pokepoketia e tatou te oneone i te mea e ngawariwari ana, e kore nga whakapapara- nga o muri nei e whakama ki a tatou ringa i mahi ai. Ehara i te mea ko to tatou nei iwi anake ta tatou e whakaaro ai, e kore rawa e taea e tatou te ki kaore kau o tatou tatanga atu ki te iwi Maori. He aha ta tatou ma ratou a enei tau maha e tu mai nei ? E awhi- na ranei tatou i a ratou kia kaha ratou ki te awhina i a ratou ano ? E mea ana te tangata whakatoitoi na to tatou ringa matau i hoatu te Paipera ki te Maori, na to tatou ringa maui i hoatu te patara waipiro, a kitea ana he kaha ke te patara i te pukapuka; i ta tatou peinga i te wairua maori ki waho o te iwi Maori, no muri mai ka whakakiia e te mano o te wairua kino o nga mahi whakarihariha a taua a te pakeha. Kaore enei kupu e taea te tino whakahe. Ko te waipiro kei te aumiki i tenei iwi ataahua ki te po; ko taua ko te pakeha, haunga hoki etahi ruarua nei, kaore noa iho i te tu te ringa ki te whawhai ki tenei • " wai-kapura " e iki nei i nga iwi maori ki te po. No enei tau tonu ka timata ta tatou tangi mo te ngaro haere o te iwi Maori, a, nawai ra kua poropiti tatou, e mea ake tau ka tino ngaro te iwi Maori i te mata o te whenua; ko te mea tika ia ma tatou ko te arai i tenei mate ko te taiapa atu i te tino ngaronga o te iwi Maori. Otira kei te ora ano nga morehu hei whakaoranga ma tatou. Kei te kokiri ake i roto i nga pungarehu o nga tau kotahi rau e whakamatemate nei, ano he kurae i te mahea- tanga o te kohu, he Kotahitanga Taitamariki, kua oati nei i runga i te kaha o te Atua, i te awhina hoki a te iwi, ki te whakapau i te ua- ua ki te pupuri ki.te whakaora i to ratou iwi. Ko nga kai hapai o taua kotahitanga kei te noho huihui i Whanganui nei i enei ra, a kaore ano kia mutu ta ratou whiriwhiri tikanga. Ko nga tangata i te upoko o tenei kotahitanga he tangata matau', ko etahi kihai i rikarika te matauranga, he taitamariki i whakaakona ki nga kura nunui. Kua tapae atu etahi i a ratou ki te Hahi, etahi kei te mahi roia, ko etahi kei te ako hei takuta, a ko ratou katoa kei te mahi tahi he painga mo to ratou iwi, he mahi tenei na ratou ano i uta ki runga ki a ratou. I te kitenga o ratou kanohi i te tika, ka pupu ake te aroha i roto i o ratou ngakau mo etahi o ratou kahore nei e kite ana i nga mea e kite nei ratou, na konei kua whakako- tahi ratou ki te whakaora, ki te hanga he iwi kiri-tuapouri kia rite ki te tauira o te tangata rangatira. Ara kua ki ratou ki a ratou ano, " Tatou ka hanga i te tangata," a kua timataia e ratou ta ratou mahi i runga i te ngakau kaha i te ngakau mamae ; e kore e hapa te kitea o nga hua pai ina tika, u tonu ta ratou mahi. Engari kei te titiro ratou, a ehara i te titiro pohehe, kei te titiro mai ki a tatou, pakeha kia toro atu te ringaringa ki te awhina i a ratou." I tino whakamihia te whai korero nei e te hui, a i puta he kupu whakawhetai ki te etita o te Whanganui Chronicle,

Nga Mahi ma nga Tamariki Maori. Na Apirana Ngata nga kupu mo etahi mahi e tuwhera ana e tika ana ma nga tamariki Maori. Tera ano e taea te whakawhiwhi etahi tamariki ki nga mahi o nga teihana hipi a Ngatiporou. E tika ana kia uru etahi tama- riki Maori hei karaka mo te Tari Kooti Whe- nua Maori. Kanui te whakahoha o nga karaka pakeha i te whakahehe i nga korero o nga pukapuka. Tera pea a Timi Kara te Minita o te Taha Maori e awhina i a tatou. He mea pai kia nui nga tu mahi e mohio i te tamariki Maori, kia rawe ai ona ringaringa ki te tango- tango ki tena mea ki tena mea. Kaore e tika ma tenei whakatupuranga tamariki te whaka- aro ki te whakapuranga moni. Ko tatou hei " wairakau," hei whakamomona mo nga wha- katupuranga o muri. Ma ratou te mahi moni i muri i a tatou. Kanui te hiahia o te tanga- ta hei roia a ratou tamariki, i tino hiahia ai ratou na te ngakau whakahihi. He maha nga tangata e mea ana ki a au, " Hei roia taku tamaiti, pena me koe." Te tangata tika tangata ki te takuta i nga Maori : ko te mahita hei roia ko te tangata mohio ki te whakahaere, hei te tangata e titiro ana ki nga mea nunui, ki nga mea pakupaku. Engari he mahi hei tupatoranga ma te tangata, kei uru ia ki nga tikanga kino. Mo te mahi takuta: tokorua o