Nama 43
19010901

whārangi 3  (16 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA TE HUI KI ROTORUA.

(Na TIPI-WHENUA.) Nga Mahi Karakia.

A HAKOA mo te ngahau mo te ahuareka AHAKOA te tino take o te hui ki Rotorua, otira kihai i wareware te wairua. He nui te tangata kei te ao e noho pohehe ana he kotahi ano to ratou taha ko te taha anake ki te kikokiko, ko to tatou taha i rite ai tatou ki te kararehe i hangaia nei te tangata hei rangatira, e ware- ware ana ratou he taha wairua ano to ratou, ko to tatou taha e tata ai tatou ki te Atua, he wairua nei. Na te Kawanatanga i whangai nga tinana ki te kai, na te Atua i whangai nga wairua ki te " taro o te ora." E mahara katoa ana te tangata ki te whangai i te tinana he ruarua ia e mahara ana ki te whangai i o ratou wairua. He tika ko te hui nui atu tenei a te Maori, i kitea ai nga iwi katoa; ko te hui ano hoki tenei i kitea ai te nui o te minita, me te pokai torea. E 26 katoa nga minita Maori i Rotorua e 5 no te Weteriana e 21 no te Hahi o Inga- rangi ; e 4 nga minita pakeha, kotahi te pihopa ko te Pihopa o Waiapu. O te Hahi o Inga- rangi ko : Mohi Turei, Rutene te Aihu, Haka- raia Pahewa, Timutimu Tawhai, Rameka Haumia, Ratema te Awekotuku, Nikora Tau- tau, Taimona Hapimana (i te mate), Hare Ruarangi, Tiopira Paerata, Timoti Kiriwi, Matiu Kapa, Wiki te Paa, Hone Papahia, Reihana Kamiti, Reihana Ngatote, Herewini Paerata, Perere Peneti, Mokai Kereru, Teri Paerata, Hoeta Wharewhiti, Hemi Huata. O te Weteriana ko : Rapata Tahupotiki (Had- don ), Hauraki Paora, Piripi Rakena, Hapeta Renata, Te Uira. Nga minita pakeha ko Te Kutia, ko te Kitohi, ko te Hamana. I whaka- riteritea me huri haere te karakia a nga minita, he ata he iwi ke, he ahiahi he iwi ke ; na tenei tikanga kaore e waimeha te reo kotahi, engari ki te whakaaro a etahi iwi ko nga tangata pai tonu hei a ratou i nga ra katoa. Ka kitea i konei te tu o tena minita o tena minita. I te Ratapu tuatahi i whakakotahitia te karakia i te mea he hui whakatooputanga tenei i nga iwi katoa. I waho tonu te karakiatanga, he paki te nohoanga o nga kai-karakia. Te himene tuatahi na te peene o Otaki; ko te inoi i a Matiu Kapa, na Hapeta Renata i korero te upoko; te himene tuarua i a Ngapuhi; te kauwhau tuatahi i a Rapata Tahupotiki; te himene tuatoru i a Ngatiwhatua; te kauwhau tuarua i a Perere Peneti; te himene tuawha i a Whanganui. I te takiwa e kohikohi ana ka whakatangitangi te peene o Otaki. Ka mutu tenei ka timata te himene a Ngatiporou :— Kaore ra i konei He wahi pumai mou. Ko te rangi he rangi maori, moe mai nga ka- nohi o te tangata, hamama mai te waha, " ka kino te haere "—whakarongo ana nga iwi tau- hou ki te rangi maori e meinga ana hei rangi himene. Engari mo nga rangi pakeha, waiho atu i a Ngapuhi me Ngatiwhatua te paraihe; ka piki ka heke, ka tioro ka whakatanohu, ka whakawiriwiri—tino paiatu—whakarongo ana nga iwi kuare ki te waiata. I whakaritea ki te Mihinare ki te Weteriana nga kauwhau nga himene—tau ana mai te aroha ki te titiro ki nga iwi e huihui ana ki te koropiko ki a Ihowa. Ko etahi iwi i titiro tonu mai i tawhiti—he pehea ra nga whakaaro i roto i o ratou ngakau. Mo nga kauwhau. E mohio ana, kua rongo hoki nga kai korero o TE PIPIWHARAUROA ki a Perere Peneti; ko te tangata tauhou ia ko Tahupotiki. 1 tino whaia tenei tangata te whakarongo e nga iwi katoa. He roa, he nui, he atahua, he pai te reo, he tau ki te korero, he mohio ki nga tino kupu a te Maori; kaore te tangata e turamoe ki te whakarongo ki ana kauwhau. • No Ngatiruanui tenei tangata, he mokopuna na Titokowaru, engari ki taku hakiri kaore tana mahi i te manaakitia e tona iwi. Kaore ratou i te mohio ki te nui o ta ratou taonga, he " poropiti " kahore e Whaka- honoretia e tona ake iwi. Hui katoa te kohi £15 5s. ko to te karakia o te ahiahi e £3, o te karakia o Te Whakarewa- rewa 19/-; i tukuna katoatia mo te kura kotiro Maori i Akarana. I te karakia o te ahiahi i a Nikora Tautau raua ko Hauraki Paora nga kauwhau; ko te peene o Kaikohe ki te whakatangitangi. He mea ui na Nikora tana rarangi: " Tena koa te tikanga mo to mahi ki te tangata." Rere ana te patai a Nikora ka hapainga e Ngati- porou : "Ko te tikanga tenei mo taku mahi ki te tangata,. ............ Kei mamae hoki tetahi tangata i aku kupu i aku mahi ....." Ka timata te korero a Nikora, " Ae, kia tupato kei mamae te tangata i o kupu, i nga kupu o haka. Kia pai nga haka ki te mokopuna a te Kuini, kei hoki tera ki tona kainga ka ki he iwi tutua te Maori." He tika hoki ta Nikora. Ina koa i ki iho te Tiuka ki a Timi Kara kia whakapakehatia nga haka katoa me nga waiata o te hui ki Rotorua. Ahakoa he iwi kotahi te Maori, e rere ke ana ano te ahua o tena iwi o tena iwi, o tena hapu o tena hapu, He iwi