Nama 51
19020501

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA, ta te ngakau pea i wawata ai e kore rawa e tu- tuki, otira he wawata rangatira. Ko te mini- . ta o te Kainga hei te minita tauira. Ko tona wairua kua tino Whakatahuritia ki te Atua, to- na tinana katoa me ana mahi kua tapaea ki a te Karaiti, kaua hei te tangata e kauwhau ana no te mea i hoki mai ia i te kareti, no te mea ranei e utua ana ia. Hei te tangata mohio ki te whakahaere, ko ana. hanga katoa kia tauira te tu—te ahua o tona tinana, tona whare, ara tamariki, tana wahine. Ko ta tatou e hoatu ai ki te tangata ko nga mea kei a tatou ano, ko a te Atua i homai ai. Kaua te minita e hone mana anake nga karakia o te pariha. I etahi wa e whakaaroaro ana ahau mehe- mea kahore he he o te karakia huihui i te ata i te ahiahi. No mua iho tenei tikanga, otira me whaaki au i taku whakaaro ehara pea tenei i te tikanga pai rawa. Na tenei tikanga ka- ore te tangata e karakia i tana ake whanau, i . tona ake whare, ka wareware ranei te tangata • ko te tino karakia ki te Atua ko tana ake ka- rakia ano. Me. whakaako te tangata kia mo- hio ai ko te tino whakapono ko ta te tangata mona ake ki te Atua. E mohio ana ahau he nui te tangata e haere ana ki te karakia otira kaore e mohio ki te whakapuaki i o ratou wha- " kaaro ki te Atua i runga i a ratou kupu ake. He kaha rawa te whakamanawa a te tangata ki te Pukapuka Inoi ara ki te "rawiri", na- wai ra ka mea etahi tangata he mana tapu to taua pukapuka. He aha i kore ai te tangata e inoi ki tona Kai-hanga i tona ruma ake me te whakahua ano i ana ake kupu ? Hei te tangata ahuwhenua te minita hei te tangata mohio hoki ki te whakahaere i etahi atu kia mahi. Me whiriwhiri e ia nga taita- mariki pai hei karakia i nga Ratapu, i nga wahi tawhiti o tona pariha. Me whakarite e ia he ropu taitamariki hei hapai i nga himene; kia kotahi huihuinga mo ratou i te wiki ki te ako- ako himene. Me whakatu be Kura Ratapu me awhina me tohutohu e te minita nga kai- whakaako. Kua. whakaaturia e au aku whakaaro mo te hanganga me te whakahaerenga i te Kainga Tauira. Kaore i tino tawhiti rawa taku tiro- hanga, engari i puritia aku wawatatanga kia taea ai ano. Kei roto i o tatou ringaringa te nuinga o nga mea e oti ai tenei Kainga Tauira. Kei a tatou te whenua me nga tangata, heoi ano kahore ano kia kitea ko nga kai whakaha- ere me nga kai hanga. Kei te tatari to tatou iwi ma tatou ratou e arahi ki te huarahi o te pono, o te pai, o te ora. Heoi ra me ata titiro mehemea kei te huarahi tatou o te pono kia mohio ai tatou ki te arahi i te tangata ki te po- no, a, ki te mea kei a tatou te aroha noa o te Atua e whakakaha ana i a tatou e whakahaere ana i o tatou wahi katoa, e rite tatou ki te ma- ramatanga ki to tatou iwi, a ahakoa kei hea te kainga o tena o tena o tatou, i runga i te kaha o te Atua, ka meinga taua kainga hei pa i runga i te maunga, e kore rawa e ngaro i. te tirohanga kanohi.

HE TUPAPAKU NO TE EMEPAEA.

HEHIRI KOOTI. KUA taunga ki nga taringa o nga kai-ko- rero o TE PIPIWHARAUROA te ingoa o Hehiri Rooti, he ingoa hoki i arangaranga i roto i te whawhai ki te Poa, otira ki te taringa o te pakeha he ingoa nui he ingoa whai- mana, he ingoa tawhito te ingoa o Hehiri Ro- oti, ko ia hoki tetahi o nga waha koroki, teta- hi o nga kai hautu o te kingitanga. I whaka- paua e ia ona whakaaro me ana moni ki te whakawhanui i te Emepaea. Ko ana wawa- ta katoa mo te whakawhanui anake i te Eme- paea o Ingarangi—i tutuki i a ia etahi o ana wawata, ko te nuinga ia kei te takoto tonu ma etahi atu e whakaoti. I a ia ka tata te pare- mo ka hamumu tona reo, " Te iti rawa kua oti; te nui rawa kei te tu tonu." I te pakutanga o te rongo kua mate a He- hiri Rooti ki tona kainga i Keepataone, tangi ana te Emepaea katoa. No te tau 1853 ia i whanau ai, ara ka 49 ano ona tau. I haere ia ki te kareti, otira i tona ahua mate ka haere ki Awherika ki te Tonga ki tona tuakana i reira e kari taimana ana, na runga i tenei mahi tu ana a Hehiri Rooti ko tetahi o nga tangata ti- no rangatira atu o te ao. He maha nga tau i tu ai ia hei Pirimia mo Keepa Koroni; ko te- tahi o ana wawata kia uhi te mana o Ingara- rangi ki runga katoa o Awherika ki te Tonga, ara kia pania ki te peita whero. Ko tetahi o ana wawata nui kia hangaia he rerewe i te Raki ki te Tonga o Awherika, ara i Kairo ki Keepataone ; nana hoki etahi whenua o Awhe- rika i tau ai ki raro i te mana o Ingarangi. He tangata tino toa a Rooti. I te wa e whawhai ana nga Matapiri, he iwi manguma- ngu, ki te Ingarihi, ka haere ia kia kite i nga rangatira o taua iwi. Kaore ia i whakaae ki te tono a te tianara kia haere he ope hoia hei tiaki i a ia, heoi ano ona hoa, tokotoru nga pa- keha, tokotoru nga mangumangu. I runga i tetahi maunga ki Matopo te ingoa ka tutaki