Nama 52
19020601

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA, kaipuke kotahi tekau ma waru. Kotahi te ti- ma i honea, no te Ingarihi, ko Raddim te ingoa, i mate katoa i te ahi nga tangata o runga: ko te kapene anake i ora me nga tangata o raro, i tapahia te tiini o te punga e te kapene, rere ana ki te moana nui. No muri mai ka mate taua kapene. I kiia " ano te rite o te mo- tu ekangia ana e te ahi, ko te reinga". E ono inihi te hohonu o te taunga, o te pungarehu ki runga i taua kaipuke. Ko te kaipuke tuatahi ki te waea ki te Kawanatanga o te Wiwi i te pakarutanga o Matiniki ko te- tahi manuao no te Wiwi ko te Suachet te ingoa; i ata matakitaki nga tangata o taua kaipuke ki te moutere e kangia ana e te ahi. I wahia tonutia te maunga, ko te putanga o te mura, ka heke ka kainga te taone. E rima maero o te takutai o taua motu i ngaro katoa i te pouri, haunga ana i te ngawha. I u nga tangata o te manuao ki uta, kore rawa" he tangata ora i kitea e ratou, kaore he whare i. te tu, engari i te tuatahi kihai rawa ratou i tata atu, he mano te tupapaku i runga i te waapu e taita ana. Ite wahi i tu ai te whare karakia e wharona ana e 300 nga tinana kaore he kakahu o etahi, kua wera katoa i te ahi, ko etahi e karakia to- nu ana me nga pukapuka i nga ringaringa ka tanumia nei e te paruparu koropupu. I te 10 o nga ra ka kitea atu e te manuao e kangia tonutia ana te taone e te ahi. E whitu nga puare o te maunga inaianei, ki te ki a tetahi tangata matau tera pea e tamomi ki te riu o te moana taua motu. NGA RONGO O MURI NEI. E kiia ana i te mea ka timata te ru ka hia- hia te tangata ki te haere, otira ka puritia e te kawana, i whakahaua e ia nga. hoia ki te arai i te iwi kei haere, i mea ia kaore he wehi- nga. Ko nga tangata anake i rere ki nga maunga i ora, e 5000, ara ko nga tangata i oma i mua o te 8 o nga haora i te 8 o nga ra. I mate te kawana me nga kai-whakahaere a Ingarangi a Amerika. I kitea te tupapaku e tuturi ana, e wharoro ana, e. tu ana, engari e tapapa ana te nuinga, pango tonu ano i pania ki te ta, ko nga hoia e mau tonu ana ki nga pu. Ko te moana ki tonu i te mango, e kai ana i te tupapaku. Na te hau kino o te puia i patu te nuinga o te tangata i te tuatahi. Ko- tahi te mangumangu i hereheretia ki raro i te oneone, kaore i mate, e wha ona ra e tapukena ana ka kitea, no te kitenga ka oma ki te nga- here. I kitea he kau i wera katoa tetahi taha, tena ko tetahi taha kore rawa he huruhuru i hunua, ka mohiotia te koi o te haerenga o te ahi, i tika tonu. TE PAKARUTANGA O HANA PINIHANA. * I te pakarutanga o Maunga Perii i Matini- ki ka pakaru ano hoki a Maunga Huwhiria (Soufriere) i Hana Pinihana (St. Vincent) he motu no te Ingarihi kei te taha whakararo o Matiniki. Hawhe maero te whanui o te heke- nga iho o te waipuke paruparu, ka tanumia te taone, e 2000 pea nga tangata i mate, 50,000 kei waho noa e noho ana kahore he whare, ko te nuinga he maori ara he Karipi to ratou ingoa. Ko nga tihi anake o nga rakau e kitea ana inaianei. Ka tata pea te 100 tau ka pa- hure nei i pakaru ano a Maunga Huwhiria i puhia ai te tihi ki te moana. Kei te kiia kia whakarerea tenei motu.

NGA RONGO WHAKAMUTUNGA. Kaore ano kia mutu te mahi a Maunga Pe- rii me Maunga Huwhiria. 1 kitea atu te ma- no o te wahine o te tamariki e karapotia ana e te waipuke ngawha, engari kaore e taea atu te tiki. Kaore ano kia tino mohiotia te nui o nga tangata i mate, ki te whakaaro kei wae- nganui i te 30,000 me te 36,000. Kei te kohikohi moni te ao katoa hei whaka- taharahara noa ake i tenei mate, te Kawana- tanga o te Wiwi, o Amerika o Ingarangi, a Kingi Eruera, te Peeke o Ingarangi, me te ti- ni o te tangata rangatira. He tino mate nui whakaharahara tenei. Ka kitea e tatou no te Atua te kaha nui, kei roto kau tatou i te kapu o tona ringa, ki te hiahia ia ki te kopaki i tona ringa ko to tatou ngaro- nga ano tena, ka rite ki nga ra o Homora me Komora. E te tangata, whakaaro.

NIU TIRENI KI INGARANGI. (Te Reta mai a HENARE KOHERE.)

POIHAKENA Kl ARAPANI. KI A TE REWETI. E HIKA tena koe, ara korua ko Poi, e no- ho mai na i Te Rau. He tuhi whaka- atu noa atu ki a koe i toku ahua i tenei wa, i to matou ahua katoa ano hoki. . Kei te ora au kanui te pai. ki te haere i te moana. Kua pe- nei noaiho te ahua o te haere i te moana ki a au me te haere i te tuawhenua. Kore rawa atu au e mate ana. Tena korua, tenei kei te pouri ake te ngakau mo te kore he reta a, au, a te kainga hoki, e tae mai ki a au; he ahakoa e kore e taea, kei runga hoki tenei i te haere kaore he painga o te tuhi mai. Kei roto tonu