Nama 166
191203

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. No. 166 Hon. H.H. ERE, Minita mo nga Poutapeta. E 2 ana mahi. Hon. T. PAKITANA, kaore ana mahi. Kotahi te mahi kei te toe, engari ki te wha- kaaro e waiho ana tera kia tae mai a Wiri- whata i Ingarani ka whakaritea ai taua mahi mana. Ko Makenehi anake te Minita a Te Waari i mau i roto tenei Kawanatanga. Ahakoa he minita hou enei ko a ratou mahi ka pera ano i a Te Waari ma, no te mea no to ratou Ropu tonu enei. Hei tera putanga o ta tatou pepa e rawaka ai ana kupu mo nga mahi o te Paremata. TE WHAIKORERO A TE TUMUAKI O TE ROPU MAORI O TE AO HOU. KO te 16 tenei o nga Hui a te Kotahitanga e karangatia nei tona ingoa inaianei ko te Ropu Maori o te Ao Hou. I roto i enei tau he maha nga take nunui, nga take i puta mai ai he ora ki te iwi i whakahaerea e te Ropu i roto i ana Hui. Ko etahi o aua take kua hangaia hei ture e te Kawanatanga, engari ko te nuinga kei te takoto tonu mai i roto i nga Ripoata-a-tau a te Ropu, kaore ano i kite noa i te ao turoa. I whakaturia tenei Ropu i te timatanga hei whakatutuki i etahi take e rua i whakaarohia e nga tamariki o Te Aute i aua ra he take nunui anake. Tuatahi hei whakahuihui i nga tamariki e Te Aute, i nga tamariki tavvhito i nga tamariki hou. Tuarua hei whiriwhiri i etahi huarahi e ora ai te lwi Maori i runga i te taha ki te tinana, ki te hine- ngaro ki te wairua. I te tau tuatahi tonu i tu ai te Ropu ka haere etahi tamariki tokotoru (ko Takuta Pomare, ko Rev. R. T. Kohere me Rev. Timutimu Tawhai inaianei) ki roto i nga takiwa o Heretaunga kite kauwhau i nga tikanga o te Kotahitanga. Ko te timatanga tera o te Ropu ki te haere ki roto ki nga takiwa Maori. Ahakoa i pouri aua tamariki i te korenga o nga kaumatua i aro mai ki a ratou tikanga i kauwhau ai i taua wa, kaore i whaka- rerea e ratou taua mahi, engari mau tonu te Ropu kua kiia ake nei hei 16 tenei mo ona tunga hui. I tenei tau e koa ana ahau i te mea tokotoru o nga tangata tuturu o tenei Ropu kua tu hei mema mo te Iwi ki te Pare- mata. He mea pai rawa tenei ki te Kotahi- tanga, ka kitea atu hoki ka whai mangai ia ki te whare hanga ture. 1 konei e hiahia ana ahau ki te whai kupu ake mo etahi take e tika ana kia whaia e tenei Ropu. Ko aua take! he huarahi ora anake mo te Iwi Maori. Te tuatahi ko te Tuhi Pukapuka. He tino mea nui atu tenei e whakaaro tona ana ahau. I whakahaerea ano i te Hui i tu ki te Hauke i tera tau. Me pewhea e taea ai te Maori e taea ai te ako kia whakaaro? Kaore he mea pai i tua atu i te pukapuka hei homai i te whakaaro ki te tangata. Ko to te Pakeha take tenei i mohio ai, a koia nei ano hoki he take e mohio ai te Maori. Kei te tawai noa tatou ki te ngakau tamariki o te Maori ki te moumou noa i tenei hanga i te moni, te whakamatau ki te tohutohu i te tuatahi. He mea ngawari tenei ki te Kotahi- tanga mehemea e ngakau nui ana. Ko te take i ngawari ai na te mea he maha rawa nga tangata matua o te Iwi Maori he mema anake no te Ropu nei, a e taea noatia atu e aua tangata te tuhituhi etahi pukapuka papai hei korerotanga ma te Iwi. Ko re take tuarua, me pewhea e taea ai te whakaoho te ngakau awhina o te Pakeha i te Maori. E tino mohio ana tatou kaore te Pakeha i te aro mai ki te Maori. Na nga whenua o te Maori i aro mai ai te Pakeha ki a ia, engari ko taua aro mai he mahi hereni na te Pakeha mana ake, ehara i te mea ma te Maori. Ehara tenei i te tikanga, pai. Ko te mahi tika ma te Pakeha he awhina i te Maori kia tipu; ake hei tangata " tino" pai, ehara i te mea hei tangata pai. He mea tenei i tino whakaarohia e au, a i tuhi reta ano hoki au ki te nupepa o Nepia i tera tau. Te tukunga iho o aku ritea i tuhi ai ka karangatia he po whaikorero maku ki nga Pakeha o Nepia. He nui te tangata i tae mai ki taua korero, ko te Pihopa o Waiapu te Tiamana. I ki au i reira he mea tika rawa kia awhina te Pakeha i te Maori no te mea tena te wa e hui ai enei iwi, kei whakahawea tetahi ki tetahi. I ki; ano ahau i reira kaore tahi he uauatanga o te Pakeha ki te awhina i te Maori, i te mea he Iwi rangatira te Maori, kaore hoki mua i te noho kino inaianei, ara i te whakahawea tetahi ki tetahi. I muri i taua whaikorero ka tuhia e te nupepa tetahi , penei na, he mea pai rawa me ta tetahi hui a te Ropu Maori o te Ao Hou ki Nepia kia kite pai ai te Pakeha i te ahua o nga mahi a tana Ropu; ki te rapu; ora mo te iwi. Ko tena korero kei te takoto, he wero ki te Ropu. Te tuatoru ko te take waipiro. He take nui tenei e korerotia ana e te Ropu i ana hui katoa. I te hui nui a te Ropu i tu ki Poneke i te taua 1908 ka pitihanatia te Kawanatanga kia homai he mana pooti waipiro ki te Maori, a no tera tau ka pahitia e te Kawanatanga ko