Nama 57
19021101

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA, NIU TIRENI KI INGARANGI.

NGA RA NUI I RANANA. ITE paanga o te Kingi e te mate, ka neke- hia te ra o te karaunatanga i a ia. Ka mea te whakaaro e kore e kite i te Kingi, ko tenei hoki te tino take i mahue atu ai te kai- nga i reia mai ai ie moana i roto i ona tini ahua- tanga katoa. Ahakoa i nga mahara e pehi ana i runga i tenei whakaaro, ara, i te kore e kite i te Kingi, ka puta mai te kupu, ko nga hoia o nga koroni me noho katoa, me tatari ki te peheatanga o te ahua o te Kingi. Ko nga hoia anake o Kanata i hoki, he tikanga ano i whakaaetia ai era kia hoki ki to ratou na whe- nua. He noho noa iho te mahi he tatari ki te wa e whakaritea ai hei karaunatanga i te Ki- ngi. Ahakoa he noho noa iho te mahi kaore te pakeha i mangere ki te whakamanuhiri i nga hoia o nga koroni, ki te kawe haere ki nga wahi rongo nui o te taone nei o Ranana. He nui te atawhai a te pakeha i a matou katoa; kaore matou e ata tau ki raro. Ka kite au i te aroha o te iwi nei o te pakeha, e ki nei ta- tou kaore, te pakeha e mohio ki te aroha:

RORE RAPATA. I. tetahi rangi ka puta mai te korero e haere mai ana a Rore Rapata kia kite i nga hoia o nga koroni, ka mea ake.te ngakau-akuanei ki- te ai i te tangata rongo nui nei i a Rore Rapa- ta. Ka huihui katoa matou ki to matou wa- hi whakatutu, katahi ano hoki matou ka ma- takitaki, kia matou ano. He rereke tena iwi tena iwi, he ma, he pango kerekere, a he rere- ke noa atu etahi. Na te ahua o nga tangata, ka. kite te kanohi i te nui whakaharatau a o te mana o Kingi Eruera. Kaore i roa to matou turanga ka puta mai taua kaumatua nei a Ro- re Rapata. Matakitaki haere mai ana ia i eta- hi atu hoia, ka tae mai ki a matou, katahi ka titiro ki te Maori, na etahi ano pea i ki atu ko matou nga Maori. I pehea ra ona whakaaro i te kitenga mai i a matou ? Ko matou katoa i kite pai i a ia, i o matou aroaro tonu e haere ana. Ko tona ahua i to matou kitenga atu kua tino koroheke rawa, he kureherehe te ma- ta, wiriwiri katoa tona tinana, he tangata iti noa iho nei ka pau tonu ki roto i te kanohi ko- tahi. Ko te kaumatua tenei i hau mai nei nga rongo i Awherika, ko te taniwha hoki o roto i nga tini pakanga a te Ingarihi i roto i nga tau ka hori nei. Ko tona ahua ia tenei i te tiroha- nga atu, he iti noa, kaore hoki i roa rawa. Whiu ana te puku i te roa e matakitaki ana i a ia' whakahihi ana hoki mo te kitenga atu i to mata e Rore Rapata. Te mutunga hoki o tana titiro ki a matou, ka haere atu ia, ka pa- karu hoki to matou matua.

KUINI AREHANARA. I te 1 o Hurae, ka kite matou i a Kuini Are- hanara, te wahine a Kingi Eruera. I whaka- emi katoa nga hoia o nga koroni ki te wahi i whakaritea hei kitenga mona i a matou. Ka- ore ano nga hoia o Kanata kia hoki noa i taua takiwa nei. I haere atu matou ma te tereina i to matou puni ki te wahi i whakaritea ra hei kitenga i te Kuini. Te taenga atu ki te tei- hana e tata ana, ka tuku ki raro, katahi ka whiriwhiria matou ; ko Kanata ki mua, i mu- ri mai ko Ahitereiria, ko matou ko Niu Tireni te tuatoru, ko nga hoia o Keepa Koroni i mu- ri ake i a matou, ka haere atu ki nga mangu- mangu, ki nga maori o Whiti, ki ana kiri whe- ro, Tiapani, Tiainamana. Ko nga Inia kaore i uru mai ki roto i a matou, he mea wehe ke he ra mo ratou. Ka timata te haere, ka ahu matou ma te taha tonu o te whare o te Kingi, he mea ki ano nana me haere matou ma reira kia rongo ai ia ki ana hoia e haere ana i a ia e takoto ana i runga i tona moenga mate. Te taenga hoki ki te wahi hei kitenga i te Kuini ka whakararangi matou katoa. Mutu ana te- na raruraru, ka rongo atu matou, e tangi ana te umere, e haruru ana te waewae ki te taka- hi, kaore ko te pakeha e whakanui ana i to ra- tou Kuini, kei te haere mai hoki ia. Kaore i roa ka puta nga peene, nga tangata nunui, ara nga apiha e whakahaere nei i nga hoia a te Kingi, i muri atu ko te kareti o te Kuini, ko ona kai-tiaki ki mua ki muri. I mua rawa mai ko te Piriniha o Weiri, ara.ko te tangata i kite nei taua te Maori i Rotorua, me te Ti- uka o Konota taina o te Kingi, papa ki a ia. I muri mai i enei ko Rore Rapata me tona ti- ni noa iho o te rore, o te tiuka, o te apiha. Ha, rarama ana taua iwi nei ki te haere. Te putanga o te Kuini ki mua i a matou katoa ka karangatia te karanga whakanui, ka mea ho- ki te hoia i tana tu whakanui. Ka pera ano te wahine nei me Rore Rapata ra ka mataki- taki haere i a matou. Ko ona hoa i runga i tona kareti, ko te wahine a te Piriniha o Weiri, ara ko tana hunaonga, me tana tamahine hoki me Wikitoria. Te taenga mai ki a matou ka kite mai taua wahine ate Piriniha nei i to ma- tou ahua i o matou huia hoki ka whakaatu ki te Kuini ko matou nga maori o Niu Tireni. Tata rawa atu tona kareti ki a matou ka titiro mai ia ka mahi hoki te whatu Maori ki te ma- takitaki ki te mata Kuini. E hika i koa te nga- kau i te kitenga i te kanohi Kuini. I pera ano te Piriniha i whakaatu i a matou ki te Tiuka o