ki te mahi i nga ritenga o te pai, nga

ritenga e ora tahi ai tatou i te ao.

Ko nga Hau Hau kohuru nei, kia

rongo mai koutou. Ko te toto o nga

wahine me nga tamariki kai u kua

maringi i a koutou ki te whenua

kaore ano kia maroke noa. Kua tae

ki to ratou nuinga ki Ingarani te

auetanga o ratou e mamae ana, a e

tioro tonu ana inaianei i roto i nga

taringa o nga tangata o te ao katoa.

Ae ra, kua rongo nga iwi katoa o te

ao; a, heoi te kupu e puta ana he

kupu whakarihariha anake. E titiro

ana te katoa ki te manawanui o

Ingarani i tenei takiwa. Mehemea

ko tetahi o era iwi i tupono mai ki

tenei kainga, kaua te pakeha o Inga-

rani, penei no kona koe i ngaro ai!

Kua tikina mai rapea koe kua hunaia

tonutia. Otira koe hua ai e ora koe

apopo ? Kaore ano kia taea te

mutunga. Mehemea he raumati

tenei kua mate noa koe i Waikare-

moana, te whenua i oma ai koe hei

hunanga mou kia ora ai koe. He

kawenga na te whakatakariri i tonoa

ai e era Minita o te Kawanatanga

nga hoia kia haere ki Waikaremoana

i roto i te Hotoke. Riro rawa te

mana o te Kawanatanga i enei Mini-

ta (ara, i a te Pokiha, i a te Maka-

rini ma) kua tau te mauri o te ta-

ngata, ka mea ratou (aua Minita)

kia ata whakahaere marire i te mahi

mo te riri rawa atu e riri pono ana.

He tohu ta ratou i nga tangata koi

mate i te huka, i te ua, i te matao

noa iho, koia i whakahokia mai ai

nga hoia i Waikaremoana. Ko tenei

kua rahirahi te Hotoke, kua tata ki

te raumati. Hei reira ka maroke

nga huanui i runga hiwi, ka mahana

te rangi, ka tika te mahi. Ko nga

hoia ia, nga pakeha me nga maori,

ka nui te hiahia kia riri tonu—na te

Kawanatanga i pupuri to ratou hia-

hia, he tohu tangata hoki. Mehe-

mea i whakaaro nga Hau Hau o

Waikaremoana e toa ana ia, ka ta-

huri mai pea ki te taua o te Kuini

whakamatau ai i te taenga atu ki to

ratou kainga. Kaore hoki, heoi

tana mahi he noho tonu i runga i ona

pari titiro iho ai me te kauau. Me-

hemea ko ia ka tae mai ki nga kai-

nga pakeha ki te patai riri mana,

ekore ranei e riria ? Otira heoi te

ahua o te iwi kohuru, ka kitea te

taua patu mona ka wehi—hei te

wahine hei te tamariki ka toa.

I TE Rahoroi kua taha nei i te 3 o

nga haora ka taka tetahi tangata

maori i Nepia i runga i tona terei,

totahi ka whati rawa te waewae—

mehemea i taumaha rawa nga uta-

nga o te kaata penei kua poro rere te

waewae. Ko Nepia te Paki taua

tangata, no te Pakipaki. E rua nga

hoiho e to ana i taua terei, he ohonga

i te aha ranei ka tahuti haere mai i

te Heekipiri Rori i te taone ka taka

te tangata i runga ka pono tonu te

wiira o te kaata ki runga i tona wae-

wae katau i te turi. Kaore i tino

whati, engari i nui te mate. Ka

mahia tona mate e te takuta ka hoki

ia ki tona kainga i runga ano i tona

kaata. Heoi, apopo mate ai tetahi

tangata i tenei mahi—ekore ano hoki

e tupato nga tangata. E kite tonu

ana matou i nga hoiho me nga kaata

a nga maori e tu noa iho ana i te

Heekipiri Rori i waho mai o te

Whare Kawanatanga, kaore tahi he

tangata hei tiaki—tana oho noa.

tana oma noa, he aha ki a ia ki te

tangata nana. Engari, kia rongo

mai koutou nga tangata haere taone,

tenei ano te Ture kua whakaturia

noatia atu mo taua mea, a e hopukia

tonutia ana e nga Pirini nga kaata

a nga pakeha e mahue ana kia tu

noa ana i te rori kaore e tiakina ana.

E tika ana hoki, no te mea he toko-

maha nga tangata e haereere tonu

ana i taua rori—apopo te mate ai

tetahi tamaiti pea.

Ko te tangata haurangi i runga

hoiho tetahi kino. E kite ana hoki

koutou kua tokomaha nga mea i

mate i taua hanga. Inanoa nei hoki

tetahi—ko Hohepa o Ngatitoa, te

hoa o Tamihana Rauparaha. I hinga

taua tangata me tana hoiho i te ho-

kinga atu i Nepia nei ki Pakohai.

E rere hianga ana taua tangata ka

eke pu ki runga ki te turupa pakeha

i te huarahi e haere mai ana i runga

hoiho ano—ka whano ka mate tahi

raua.

HE WHARANGI TUWHERA MA NGA

MOA TUHl MAI.

Nepia, Hurae 14, 1869.

KI A TE KAI TUHI o TE WAKA MAORI.

E boa, he tuhi atu tenei ki a koe mau e

panui atu ki te nupepa kia rongo mai etahi

iwi o te motu nei e titiro mai ana i tenei

takiwa ki ta matou mahi i te Rawhiti, i

Waikaremoana. Ko matou tenei kua hoki

mai i taua kainga. Ko aku tangata katoa

kua hoki ki Waiapu; ko etahi iwi kua

hoki ki ona kainga, ki ona kainga. Ko te

take i whakahokia mai matou e te Kawa-

natanga he whakaaro ki te makariri—he