Pukapuka 1, Nama 3
18590601

whārangi 1  (4 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 

TE HAEATA TE UTU MO TE TAU } KOTAHI 2s 6d} " Tatou ka haere i to Ihowa Maramatanga." { TE MO TE PUKAPUKA KOTAHI 3d

VOL. 1.] AKARANA, HUNE 1, 1859. [No. 3. MARAMATAKA MO HUNE.

Hei te 6 o nga ra Kowiti ai te Marama. Hei te 15 o nga ra Hua ai te Marama.

1 Wenerei He Ra Wakarite Whakawa 2 Tarei kei Akarana. 3 Parairei 4 Hatarei 5 Ra Tapu 6 Manei 7 Turei 8 Wenerei 9 Tarei 10 Parairei 11 Hatarei

12 Ra Tapu Ka o te Petekoha. 13 Manei 14 Turei 15 Wenerei 16 Tarei 17 Parairei 18 Hatarei 19 Ra Tapu 20 Manei 21 Turei Te Ra poto o (e (au. 22 Wenerei 23 Tarei 24 Parairei 25 Hatarei

26 Ra Tapu 27 Manei 28 Turei Te Ua i Karaunatia a Kuini 29 Wenerei Wikitoria, 1838. 30 Tarei

E taia ana Te Haeata i te tahi o nga ra o nga marama katoa. Te utu mo tenei niupepa hia rua hereni mo te Tau te kau ma rua nga niupepa e taia i te tau kotahi. Ko nga tangata e mea ana kia taia o ratou whakaaro ki tenei niupepa, me tuhituhi a ratou pukapuka ki te Kai-Tuhi o Te Haeata, ara ki a Te Patara, kei Onehunga. Ko te tangata e hiahia ana kia taia tona panuitanga ki te Haeata nei, me kawe i tana pukapuka kia Te Wirihana ki te Whare Perehi o "The New Zealander," ma Te Wirihana e whaka- rite utu mo te panuitanga ka taia. HE KUPU KI NGA KAITUHITUHI PUKAPUKA MAI. KIA HENERI.—E tika ano tau pukapuka kua tae mai nei, hei whakatupato i a ma- tou.

____ T_E_ H A E A T A. ____ AKARANA, HUNE 1, 1859.

NGA RUNANGA MAORI. Katahi ano tenei moa te Runanga ka tino rangona. E panuitia una tenei kupu e nga iwi katoa o Waikato. E whakatu- ria anahe Runanga kei nga kainga katoa. E mahia tonui ia ana Ienei mahi e taua iwi, e tukua tonutia ana nga mea katoa ma te Runanga e whakarite. Tenei matou te titiro nei, te whakarongo nei, te rapurapu nei, ki te tika ranei, ki te he ranei, ki te peheatanga ranei o tenei mahi. I tika pea tetahi wahi. He whakaaro pai i tupu ai tenei mahi, he hiahia pea na nga tangata ata whakaaro, kia mutu ai nga he a te maori, nga pakanga whenua, nga puremu, nga tahae, nga whakapae teka, nga taua maori, te inu i te waipiro, nga aha, nga aha. Ka tika tenei, kia riria nga he, Uia patua nga pakanga, kia wha- mutua nga kino, kia takoto pai hoki nga ritenga katoa mo nga tangata. Otiia kia tika te whakahaere. Ka mahi te iwi i tenei mahi mahia tikatia. Ka he te wha- kahaere ekore e rongo te tangata. Ka mahia kuaretia, ekore e takoto nga tika- nga ekore e tupu te pai. Tena koutou te oho mai na, te ui mai, kia tika pehea koia? me pehea te whaka- haere Ka rongo ai te tangata? Tenei ano me whakamarama atu; e hanga ngaro koia ki te pakeha .' Na, ma nga kauma- tua, ma ngu mea ata whakaaro, nga mea mohio tenei mahi te whakahaere tikanga, te whakarite he, me te mahi whakawa. Ta te pakeha ne? Kotahi te tangata i a ia te tino tikanga o nga Runanga whakawa. He tangata whiriwhiri, he tangata mohio ia; kotahi tekau tangata hei hoa mona. Hei kai whakarongo enei ki nga korero o nga kai korero, me nga kai titiro o te he o te tangata e whakawakia ana. Ma enei kotahi tekau e whakaaro i tika nga korero i he ranei, na, ka whakaaro ratou i tika tana he, kaiahi ka tukua ki te kai- whakawa mana anake e whakarite utu mo te tangata i he Ko ta te tokomaha, he whakarongo kau—ekore e wai kupu, ekore e aha. Ta te maori, me hui katoa, te iti te rahi, te tane te wahine, te koroheke te ruruhi me te tamariki, te mohio me te kuare, te mea e ata whakaaro ana me te hikaka; e uru katoa ana ki nga Runanga maori, me o ratou whakaaro me o ratou korero; e whakatika ana tenei wahine me ana ko- rero ano, e whakatika ana hoki tenei tai- tamariki me ana ano, riro ana nga tikanga korero i nga hikaka, noho hu ana nga kaumatua, a he noa iho te mutunga. Na wai tena kia huri nui nga kainga ki te whakarite i nga he? Na wai i mea ko te taitamariki hei kai whakatakoto tikanga, hei kai-whakawa? Na wai hoki tena kia haere katoa nga wahine me nga tamariki ki te whakarongo ki nga puremutanga o te hunga kino? He korero pai koia kia korerotia nuitia ki te aroaro o te katoa? Ka he tena. He mahi whakaako tena i nga tamariki, he mahi whakamohio hoki i a ratou kia matau ki tena mahi. E rere ke ana to te pakeha motenei wahi; ka whakawakia tetahi puremutanga, ekore e tukua te wahine me te taitamariki kia whakarongo ki nga korero; ka karanga- tia kia haere katoa ratou ki waho, na, ka puta ki waho ka noho ko nga kaumatua anake ki roto ki te whare whakawa pure- mutanga. Me pera ano hoki nga maori. Aua rawa e tuku i nga wahine me nga tamariki ki te whakarongo ki nga korero o te mahi kino. kei mohio hoki ratou ki tera mahi, a ahuareka tonu atu-ki reira. Aua hoki e tukua nga taitamariki noa iho mana nga he o te iwi e whakarite, engari whiriwhiria etahi tangata ata whakaaro, tangata mohio, hei whakahaere i nga rite- nga hei whakawa i nga he, kia rongo ai nga mea tutu, kia mana ai te mahi o nga Hunanga. Na, me whakarite he ra Runanga. Ta te maori he mea karanga noa iho na te- tahi na tetahi, ka rangona he he, whaka- tika noa ana te tangata ki te karanga Ru-