Pukapuka 2, Nama 23
18751009

whārangi 270  (14 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua269
271titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
Te Wananga. ta, a muri iho ko nga Porowini. A i pera ano hoki te whenua. Ko Te Kawanatanga, anake maana e hoko te whenua. A muri iho, ka tu te Ture a tenei Pare- mata, kia hoko ano hoki te tini o te Iwi Pakeha i te whenua. I hoko ai te Pakeha, he mea na ratou kia riro nga whenua a te Maori ia ratou, koia ra te take o o taua kupu i kii ai mo nga Porowini, i te korerotanga kia whakakahoretia, nga Porowini, koia ra tana mea i tau ai tana kupu mo nga Porowini ki nga Maori. Na ko tenei, ko te kupu mo nga Mema mo nga Maori ki te Paremata nei. Ma tenei Paremata, tena e titiro. A me mahi tonu e ratou tana whakaaro, kaua e waiho ma te Minita ki te taha Maori anake ano e naahi taua mea. E ngari ma te Paremata katoa nei e mahi, a ma te Paremata nei e mea he Ture mo taua tikanga. Ki te mea e kore e kiia kia nui ake he Mema Maori ki te Paremata nei, heoi ra, me mutu te noho o te Mema Maori i tenei Paremata. ' Ma te Paremata nei e mahi nga whakaaro, a ma ratou e rapu he tikanga e nui ai he Mema Maori mo tenei Paremata. Kaua e waiho ma te Minita Maori anake. He hiahia tona kia korero nga Mema katoa o te Paremata nei, kia aia rongo ia i a ratou whakaaro, mehemea e pai ana ra- tou kia noho nga Mema Maori i te Paremata nei. A tetahi, kia rongo atu a ia i te whakaaro o te Paremata nei, mehemea ka whakaitia rawatia ranei e ratou nga Mema Maori mo te. Paremata nei. Kana enei whaka- aro e mahia hunatia. E ngari korerotia i te awatea. A kiia mai te kupu, mehemea he pai ranei kia peia te iwi kino te iwi kuare, ki waho o te Paremata nei. Ki te mea ka mahia hunatia, he mea kia mamingatia patipatitia e ratou te Maori. Koia a ia i ki ai, me korero nui nga mea katoa, kia tuhituhia ai aua kupu kia panuiti ai ki nga Maori katoa o te whenua nei, ki a mohio ai ratou nga Maori he iwi kotahi tatou, kia rongo ai ano ranei ratou nga Maori, ki a koutou kupu, he iwi ke matou i a koutou. A he Iwi ano koutou, he Iwi ano matou. Ka mea a WI KATENE, he kupu ano taana nao te mea e korerotia ana e te Paremata nei. E kore e rere ke taana kupu, ka aru tonu ano i te take e kiia nei e te Paremata. I mea nga Mema o te Komiti rapura- pu i nga tikanga o te Pitihana o nga tangata Maori o Hauraki, me tuku taua Pitihana, kia mahia e Te Kawanatanga, a ma Te Kawanatanga taua Pitihana e titiro. Mehemea i mahara- aia ka turia he korero e Te Hiana ki te aroaro o Te Paremata mo te kupu a nga Maori o Hauraki e kiia nei, penei he tika ano kia puta taua kupu ki te aroaro o taua Komiti. E wha- kaae ana aia, kia noho te Maori i roto i nga Huuri, nae nga mea katoa. I mahia ano e ratou te whakaaro kia ta he Maori hei Mema nao nga Maori ki nga Runanga Paremata Porowini, a kihai i pono. Ano kua tae mai nei te Pitihana a etahi Maori kia noho te Maori i roto i nga Huuri ka whakaae aia ki taua kupu, mehemea i ki te kupu a Te Hiana ma Te Kawanatanga e titiro te take e kiia nei e Te Paremata, penei maana (ma Wi Katene) te kapu ki Te Kawanatanga, kia noho nga Maori i roto i nga Huuri. E kore a ia e ki kupu mo nga Mema Maori mo te Paermata. Ma te Paremata taua kupu e kii. A mo nga tikanga e kiia nei e Te Ka- wanatanga mo nga whenua Maori kia kaua e hokona, ki taana whakaaro, ma nga Maori tana tikanga e mea. Otiia ko etahi Mema Maori kou mo te Paremata nei, ma te Paremata taua kupu e mahi. Ka mea a TA HORI KEREI. He pai nga kupu a Ta Tanara Makarini. A ka tono ano aia a Ta Hori Kerei i tetahi tono ano, kia tatu te whakaaro o Te Kawanatanga, a kia oti i a ratou te rapurapu nga tikanga, e noho ai ranei, e kore ai ranei te Maori e noho i te Huuri, me whakaatu mai taua kupu a Te Kawanatanga kia rongo te Paremata nei. E kiia ana kua tino nui haere te utu mo nga whenua, e mau ana i nga Maori. A he nui ano hoki nga mahi Whakawa a te Maori a te Pakeha kia ratou. A na nga Kooti o te whenua nei i mahi aua tautohe. A e mohio ana te Minita Maori, ko aua Whakawa, ma nga tikanga Maori o mua, kia rangona ka marama ui ana Whaka- wa, Whaihoki, me whakamarama ano ana korero e nga Maori, ka ata kitea ai aua tikanga. Ki taana whakaaro, ki ta Ta Hori Kerei, he tino tika pu ano kia tu nga Maori i roto i nga Huuri, ki noho ai nga Maori ki te whakawa i nga mea e pa tahi ai ratou ko te Pakeha. A e mea atu ana aia kia Ta Tanara Makarini, ki te mea ka oti te whakaaro a te Kawanatanga mo taua mea nei, me whaaki mai e ratou ki te Paremata nei, kia mahara ai ano tenei Paremata ki tetahi tikanga mahi ano ma ratou mo taua mea. Ka mea a TA TANARA MAKARINI, kia oti te whakaaro a te Kawanatanga, ka whaakina ki te Pare- mata nei ta ratou kupu. Ka mea a TAIAROA he kupu ano aana mo te Piti- hana a nga Maori o Hauraki. Tetahi take, a aua Maori, he mea ha ratou, kia nui ake he Mema ma ratou i te Paremata nei. I mea ano aia i mua kia whakamahaa nga Mema Maori mo te Paremata nei. a kihai i whakaaetia e te Runanga Ariki. I mea aia kia whakanuia nga Mema Maori mo te Paremata, a, ki te mea e kore taua whakaaro e whakaaetia: ka pena ano tana kupu me ta Karaitiana Takamoana, me mutu nga Mema Maori mo tenei Paremata. Heoi ano taana i mohio ai i roto i tenei Paremata, e noho take kore ana nga Mema Maori i konei, i roto i tenei Paremata. He nui ana korero i whakapuaki ai i roto i tenei Paremata, a kahore rawa aua kupu aana i whakara- ngona e nga Mema Pakeha. I whakahe pea ratou ki aua kupu, i whakahawea ranei pea ; a kihai ana tono i tono ai, i whakaaetia. A ko nga Pitihana a nga Maori e tukua mai ana ki te Paremata nei, e kore e manaakitia e nga Mema Pakeha, a e kore e whakaaetia aua mea e tonoa ana e aua Pitihana. Na reira aia i kore ai o pai kia tino korero aia i ana whakaaro ki te Paremata. Kahore hoki he pai kia korero kau nga Mema Maori, i te mea hoki kahore he mea e riro mai kia ratou mo a ratou korero, ko te mea tino pai, rue mutu te haere mai o nga Mema Maori ki te Paremata nei. Koia ko Taiaroa, ka puta aia i tenei tau i te Paremata nei. A ki taana hiahia, kaua tetahi Mema Maori mo tenei Motu e haere mai ki tenei Paremata ana tu te Paremata hou, kahore he pai mo te Maori e puta kia ratou nao nga Mema Maori e noho nei i tenei Paremata. I mea a Wi Katene " waiho ma to Kawa- natanga e tirotiro taua tikanga." A koia na tonu te kupu a te Kawanatanga. Ka mea a WEKATENE. E ui aua a ia, mehemea, ma te Kawanatanga anake ano ranei te mea, kia wha- kamahaa nga Mema Maori o te Paramata. Ka mea a TAIAROA, mehemea kahore he tikanga a te Kawanatanga e nui ai nga Mema Maori mo te Pare- mata. He aha te take i kore ai e tukua mai taua whaka aro e Te Kawanatanga kia mahia e te Paremata? Hei tenei Paremata ka tuku mai ai he Pira e Te Kawana-