Mehemea ko nga ritenga maori o mua, penei e

mahi tonu ana a Waikato ki te patu i konei. Ko

tenei, waiho atu i a ia tana riri, mana ka mate

atu i te pakeha, kia ahatia atu—nana ano tana

mahi. " Heoi hei konei ka mahue te whakaaro o

aua tangata, ka noho. E whakapai ana matou

ki te ritenga a Ihaka ki te pupuri i aua koroke

kia noho tonu tona kainga i roto i te ora. Te

pena hoki nga tangata o Petane, o etahi wahi atu

hoki o te rawhiti, kia kore rawa e maranga te

ingoa o te kino ki tenei kainga.

PETANE.

I TE haerenga o Paora Toki, ratou ko ona hoa, ki

Waikato tahuri ana ki te patu i nga hipi a nga

pakeha i te huarahi hei kai ma ratou. Haere tau,

e Pao!

HE WHARANGI TUWHERA MA NGA

ROA TUHI MAI.

Wairoa, Maehe, 1864.

Ki A TE KAI TUHI O TE WAKA MAORI, —

E hoa,

Tenei nga korero kia rongo mai koutou. Ka

noho te pakeha ra, ka whiu mai i ana hipi; ko

te ingoa o taua pakeha ko Paranene (Fannin)—

raua ko tona hepara. E whiu atu ana i a raua

hipi ki Petane tu ai. Te taenga mai ki te Wai-

roa nei katahi ka whakakauria ki ro wai; ka kau

nga hipi ra, tata rawa ki uta; katahi ka anga ki

waho te kau, ka mate etahi. Ko nga mea i ora

i hokihoki ki te taha i kau mai ai—heoi, ka pau

nga mea ora ki uta. Ko tetahi iwi o konei, ko

Ngatipohehe te ingoa, kei te tahae i aua hipi.

Riro ake 10 nga hipi ora i riro i taua iwi, me te

hipi i aroha ai taua pakeha, he hipi pango, he

tourawi. Tohe noa taua pakeha nei ki tana hipi

ki hai i hoatu; homai noa e taua pakeha nga

herengi e rima, ki hai i pai taua iwi nei ki te

hoatu i taua hipi.

E whiu ana pea ia te pakeha ra i ana hipi, kua

takoto ake te ngakau whanako o tenei iwi. Tai-

kiri koe te maori e ! He tika te he o Ngatipo-

hehe, tika rawa.

Na te WATENE TOROMATA.

[Ka tika te ingoa o taua iwi, ko Ngatipohehe—

he pohehe hoki. E tika ana kia panuitia to ratou

mahi he. me kore e whakama. Mehemea e

hiahia ana te Paranene kia whakawakia ratou,

tera ano e taea te whakawa—kai a ia te wha-

kaaro. ]

Waimarama, Apereira 20, 1864,

Ki A HEMI WURU,

E hoa tenei ka kite a au i te korero o te nupepa

ki a Morena. E kiia ana taua kupu kia toru ake

nga nupepa ki muri ka taka te tau, ka mutu iho

te mahi i te nupepa. Koia nei te kupu i titiro

iho ai maua ko Morena. Katahi ka tae mai te

kai a te Kaka te ngetengete ki roto i a maua;

aro, te pouri, ka whakamutua nei te mahi mai i

te nupepa e rongo ai te mohoao i te korero o te

awanui. Puta ake ana to maua whakaaro e tika

ana te whakamutunga iho o taua nupepa ki nga

tangata kaore nei e tahuri iho ki te manaaki i

tenei tamahine hou, i te nupepa. Erangi ko to

maua nei tino kupu me wehewehe e koe te hunga

i utu; ara, rae kauta kia mohiotia ko ena ta-

ngata i utu. Kaua e whakamutua e koe te tuku

mai i te nupepa ki a matou. Kanui hoki te pouri

ake o toku whakaaro ka whakaritea nei a au ki

te ritenga iho o nga tangata Kingi maori—no te

Kingi hoki ena tangata e kore nei e hiahia ki te

utu i te nupepa ki a ratou. Ehoa kaua e whaka-

mutua te tuku mai i te nupepa ki au; ki te kiia

e koe kia nuku ake he utu mo te nupepa o tenei

tau hou e haere ake nei, ka utu ano a au i te

£2, i te £1 ranei.

Ka mutu te korero,

Na MORENA.

Na HAWEA.

Na HORI NIA NIA

Tari, Akarana, Apereira 20 1864.

Ki A TE MAKARINI, —

E hoa, tenakoe; koutou ra ko ena hoa o taua.

Tenei a hau kua hoki mai i Waikato. Kua kite

a hau i te mate o Waikato—tangata whenua ho-

ki. Kanui toku aroha ki tenei kainga ki Waika-

to, ka ngaro nei nga tangata i runga i tana mahi

kino. Hei tauira pea tenei kainga ki te motu

nei; mana ka kore e titiro mai ki tenei iwi ka

ngaro nei, e pai ana—hei mate ano mo tona ti-

nana.

E Ma, e hiahia ana ano au kia haere atu ma

kona kia kite iho i a koutou ko ena hoa o taua;

heoi, ko te kupu i kiia ake ai a hau kia haere mai

kaore ano i puaki i a te Kawana—kei te puritia

tonutia a hau e ia.

E Ma, kia kaha te korero ki nga rangatira o

Heretaunga kia pai te noho. Kati ratou a wha-

karongo ki nga korero teka e haere atu ana i roto

i Waikato, i etahi wahi atu ranei o te motu nei.

Kati tonu he mahi ma matou nei ko te whaka

haere pai anake i te ingoa o to matou nei tipuna,

o Kahungunu. I pouri ano toku ngakau i toku

taenga ki Waikato e whakahuatia ana te ingoa o

toku tipuna, o Kahungunu, i roto i Waikato—ara

nga tangata i haere mai ki runga i tenei kino.

Heoi ano. Hei kona ra e hoa noho mai ai i tena

kainga o tatou nei.

Na tou hoa aroha pono

Na RANIERA TE IHU o TE RANGI.

Tapuaeharuru, Taupo, Maehe 16, 1864.

Ki A TE KAI TUHI O TE WAKA MAORI.

He whakaaturanga tenei naku i aku whakaaro

e puta nei i roto i nga whakaaro kino a nga -ta-

ngata, a nga rangatira katoa, o te motu nei.

Ehara i te iwingohe i au ki te riri; ehara. Hu-

atu ko te mea e whakaarohia nuitia na e aku

mahara i roto i au, ko te ritenga o tenei ingoa o

te rangatira. Kua he katoa, ko au anake mana

te whakaaro pai. Te mea tawhito, ko te rongo

wahine ta raua ritenga whakaaro pai. Na, ki

hai i marama i au tena ritenga; pouri tonu, he

mea ano ka tika, he mea ano ka he tonu. Na

katahi ano au ka marama ka tae mai net te Ture

o te Atua ki tenei motu nei mo te wairua. Otira

kaore ano au kia tino marama—he marama ano

ia me ka whakarongo nga tangata katoa. Muri

iho ka tae mai te ture o te Kawanatanga e wha-

kahaere nei i nga pai mo te tinana o te tangata;

katahi ka marama i au. Koia au ka piri nei ki

te whakahaere i a te Kuini ture, hei oranga mo

te whenua, mo te tangata; hei mana, hei pai ki

nga iwi katoa o tenei iwi rawa kore, o te

Maori.

Ko au, ko tenei tangata, ka tu tonu i raro i ta

ateatanga o te poho o aku matua, o te rongo mau,

o te pai. Me te Kawana hoki, ko ia te kai wha-

ki o nga ture o Kuini Wikitoria. Whakarongo

mai e hoa ma, e nga pakeha katoa; ko te tangata

whakaaro kore nano e korero ana i nga korero

whawhai ki te pakeha—e ki ana ki te mate o te

pakeha. Tena ko au, ko tenei tangata, i whaka-

mau a rongo kia tina—hore ona mutunga. Ko

aku whakaaro ena e hoa ma. E Kawana Kerei,

e te Makarini, ko aku whakaaro ena e tuku atu

na ki a korua. Me tuku atu kia perehitia tenei

reta kia kite nga hoa pakeha i aku whakaaro—

kia marama ai nga tangata o te maramatanga,

kia watea nga tangata o te kino.

Na te POIHIPI KAI-WHAKAWA MAORI.

PANUITANGA.

HE panui tenei na Piripi Tarapera (Dolbel)

kia mohio nga tangata katoa ka whakatakoto

e ia he rongoa kuri ki tona kainga i Tutaekuri, i

te taha ki te Puketapu. Kia tupato nga tangata

haere i reira ki o ratou kuri.

PANUITANGA

TENEI kei au tetahi hoiho e tiaki ana. Ko

taua hoiho he tariana; ko te huruhuru he

puhinahina; ko te parani tenei M. H. R. Ko te

rua tenei o nga marama e tu ana i au taua hoiho

Ka kite te tangata nana i tenei panuitanga me ha-

ere mai ki a hau kite Takapau.

Na TAMIHANA.

Apereira 20, 1864.