Pukapuka 3, Nama 56
18650729

whārangi 2  (4 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
10 TE WAKA MAORI O AHURIRI.

taone nui o te hunga kua mate riro anake i

te Kawanatanga, ko etahi pau ake i te ahi;

ko nga taonga, ko nga kaipuke, ko nga aha

noa, riro anake i te Kawanatanga. He

whenua whakatupu katene (whatu kahu

nei) taua whenua; whawhao ai ki ro peeke

me te huruhuru hipi i to tatou kainga te ahua

nei. Na, he mano tini aua peeke kua pau i te

ahi i te horonga o nga taone, he mano tini

hoki i ora, riro tonu i te hunga i kaha.

Engari ko etahi kaipuke o te taha i mite

kai te rere ano i te moana inaianei ano; ki

te kitea apopo ake nei e nga puke o tetahi

taha ka mauria ano hei kaipuke ma ra-

tou.

Ehara i te kaha kore i mate ai te taha i

mate; engari he kore tangata, he kore kai,

he kore aha atu—kua he i te maha o nga

tau e riri ana. Engari ko tetahi taha, te

taha o te tino Kawanatanga, he nui te ta-

ngata, he nui te kai, he nui te ora. E kore

e taea, e te ngakau te whakaaro, nga mano

tangata kua mate i te pito timatanga o te

riri tae mai ki tenei takiwa—he mano hoki

nga parekura i uta, i waho hoki i te moana.

Engari i enei riringa i muri rawa nei, riro

ana i nga hoia o te tino Kawanatanga nga

herehere kotahi te kau ma rima mano

o tenei ka mate nei. Muri iho ka muia

tonutia e nga taua maha; katahi ka riri,

riri atu, riri mai, nawai ra ka mohio ratou

he mate tenei, katahi ka whakamu-

tua te riri ka tukua mai a ratou pu

nui, me a ratou pu maori, me a ra-

tou tinana, ki te Kawanatanga—e rua te

kau ma rima mano ratou i riro herehere,

muri iho ka tukuna ano kia hokihoki ki o

ratou kainga. Tera atu ano etahi wahi o

taua whenua kai te tohe tonu, kai te riri

tonu; otira ekore e roa te mate ai, kua

riro hoki te nuinga o ana tangata—he wha-

kahemonga no tona kaha tenei e tohe

nei.

Heoi, ka whakatupu ano taua iwi apopo

ake hei iwi kotahi ano i raro i te mana o te

Kawanatanga kotahi—ara, o te Kawanata-

nga tawhito. Inaianei e korerotia ana

tera e tae nga hoia o taua Kawanatanga ki

te rua rau mano, he toa anake, he mohio

anake ki te riri. Kowai hua e noho pai

ratou apopo ake rei ? Kua tauhou hoki

ki nga mahi maori, kua ahuareka ki tona

mahi riri. Tera pea e tahuri ki etahi whe-

nua e tata ana ki a ia riri ai. Ki te pera

ia, katahi rawa ia ka raru—ka hui hoki

etahi iwi kaha o te ao ki te patu.

KUA rongo matou kua hinga te parekura a te

Hau Hau Kereopa raua ko Arama Karaka, he ra-

ngatira no te Arawa. Tokorima o te Hau Hau i

mate, tokorima hoki o te taha Kawanatanga.

Mauria ana e te Hau Hau nga tupapaku o te taha

Kawana, kainga ana. Ko nga mahi o mua enei,

he kai tangata. Ko nga ritenga o te Hau Hau

enei, e ki nei ratou kei a ratou te tika. Kaore ano

kia ata marama taua korero. Taihoa pea e ata

korerotia e matou.

Kotahi te tima no Merekena kua wera i te ahi

ki waenga moana. Erima rau nga tangata o runga

o taua tima kua mate, e rua te kau ma iwi nga

morehu.

No te 21 o nga ra o tenei marama ka whakaekea

e te pakeha a Areiahi, he pa no te Hau Hau kei

runga atu o Whare Roa i Wanganui. Mau mai nga

herehere o reira e iwa te kau; e toru te kau ma waru

nga wahine me nga tamariki. Ko enei i tukua atu

kia hoki ki o ratou kainga. Ko nga tane e ono te

kau i puritia hei herehere. Toko toru o nga kai

kohuru o te Wakana i roto i aua herehere. Muri

tonu iho ka huaki nga maori Kawanatanga me nga

pakeha ki te pa ki Whareroa; riro ana mai te pa

a ratou—ko nga Hau Hau o roto kua oma.

HE TANGATA

ENEI KUA OATI PONO HEI TANGATA MO

TE KUINI.

E OATI pono ana a hau kia tu tonu hei

tangata tuturu mo te Kuini o Ingarani,

kia rongo i ana ture ake tonu atu.

Hurae 17, 1865.

Iharaira Houkamau Maka Pahoe

Wiremu Pahuru Teretiu Noho

Irimana Korau Tamati Pohue

Harawira, Waetohe Hemi Kopa

tohe I Hare Kopa

Hamiora Kapawai I Wheoro

Hira Hape Pita Kapiti

Henare Katoe Hamiora Taitua

Kepa Tioke Mahi Kino

Hotene Auporo Rawiri Tangaroa

Taiheru Tihi Pounamu

Timoti Aukaha Himiona Taitua

Matiu Rumaki Himiona Tiwha

Eru Pahika Hoera Taitua

Himiona Mataku Hotene Tatare

Anaru Poharu Mihaka Te Huia

Patoromu Pohara Hoera Puha

Hakiaha Mahaki Ihaia Ingoa

Himiona Raukawa Rutene Hoenga

Wiremu Pakeha Hori Ngangaro

Tiopira Kapa Henare Kaka

Wirihi Whare Riwai Waewae

Raua Aukaha Wirihana Hautao

Rihara Tama Hoani Te Aute

Tanara Kaingapura Henare Taiau

Wiremu Kutukutu Koroniria Whitu

Wiremu Houkamau Pita Horuhoru

Munu Taito Tane Pahaoa

Rewi Haria Irimana Whare

Hataraka Haria Rawiri Tawhaki

Hatara Tirau Tamati Karaha

Honata Hautonga Hemi Tawhera

Renata Pouaka Pene Tiritahua

Renata Rongokako Penetana Tu

Remeka Takiori Heta Kotete

Himiona Papamate Raniera Kotete

Hamiora Mania Kepa Mahe

Paora Tonga Hairuha Hape

Hori Rongokahe Timoti Taiheru

Henare Iwi Wirehana Maoa

Hohepa Werohu Rei Huna

Hataraka Rumaki Akapu Pari

Wiremu Uria Wiremu Huihui

Paratene Koreha Katene Ngatoki.

Himi Tuatae.

Na Rota Waitoa i tuhituhi to ratou

whakaaetanga.

HE WHARANGI TUWHERA MA NGA

HOA TUHI MAI.

Wairoa, Hune, 1865.

KI A TE KAI TUHI o TE WAKA MAORI.

He korero tenei no te haerenga o Pitiera

Kopu, o Paora te Apatu, o Areta te Aria,

o Ahita Karari, o Raka (Locke) ki te Uhi

ki te pehi i te riri a te Hau Hau raua ko te