Pukapuka 1, Nama 12
18930610

whārangi 3  (8 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HUIA TANGATA KOTAHI.

H. Ropiha: Me ata whiriwhiri enei

korero.

H. Puketapu: Kaore ahau e pai kia

unuhia te Pire a Taiaaroa, ite mea tera

pea he ora mo tatou kei roto, Engari e

patai una ahau, ko tewhea mana kei te

tonoa e taua Pire.

H. K. Taiaroa: Konga mana katoa.

heoi ano te mea e rereke ana kote

Tangata mana e haina te karati.

J. Taiaroa: Mo te kupu e kii nei naku

i whakaporotiti, e mea atu ana ahau kia

unuhia e taumaha ana.

Puketapu: Mehemea e tau ana te

taumaha ki runga ite Minita, nei, e pai

ana ahau kia tangohia ki waho.

Pika: Ka nekehia te whare mote 7

p. m.

7 P. M.

Pika: Kote take i mahia ite awatea

nei hei mahi i naianei, me pai te mahi a

nga mema, me ata whakahaere e koutou

te patai a Taiaroa, kia tika te haere ote

korero, ka katia nga mea e haere ke una

te korero i waho, kei te whakamatau

tatou kia whakamana mai a tatou mahi,

kaati me waiho; atu ma tera taha e

whakakore, e pewhea ranei, kia mohio

koutou he roa te wahi i haeretia mai ai

e tatou.

H. Ropiha: E whakaae ana ahau kite

korero ate Pika. He menemana taku

kia ara ano te Pire a Taiaroa, kia tae

mai taua motini kia tatou i naianei me

ata whakahaere i runga ite marama

kaore e pai kia hinga noatu, i runga ite

mea o roto i taua motini.

Pika: Ko nga mea e pai ana kia

korerotia ano te pire a Taiaroa me kii

mae Ae, Paahitia ana.

A. Kume: Ko tatou kia kotahi i raro

ite Tiriti o Waitangi, me te 71 tona

ritenga he pononga nate Kuini, ko tenei

e tu mai ra tona kawanatanga kua

paahitia ana e nga whare e rua tona

Pire, I penei te kii, ko tenei te Pire hei

kawe kite Paremata mote Patai taku

kote Kawana hei haina, i Kumi ahau ite

he kaore ahau i kite.

H. Tomoana: Mate Kawana e haina

nga karati.

Tamahau: Mote Patai kaore ano ahau

i mohio awhea ra, mahia ai nga whenua

nei hei hainatanga mate kawanatanga.

He Patai e whia te roa ka riro mai te

mana whakawa whenua ia tatou ?

Taiaroa: Kia oti rano te homai ite

mana kia tatou.

Tamahau: He nui nga mahi ma tatou

ina tae kite wa e riro mai ai ia tatou te

mana He mea naku he mahue mai no nga

mana nunui, ahu rawa atu kite kawana-

tanga kua tureiti heoi te mahi ma tatou,

kote mahi tikanga hei arai atu i nga

Ture e toru e kiia nei kaputa i tenei tau,

Heoi ano te mea pai, kote tono ite mana

kaore i ko ake, ko tera anake e takoto

ana i roto i ta Heke, ko ta Taiaroa he

Ture mote whenua me era atu mea I pai

tonu ahau kite kiinga kia unuhia ta

Taiaroa. E mea atu ana ahau kote mea

pai kia tatou, koia tera hei pire ma tatou,

e tono atu ana ahau kia whakamanaia

te motini a Mangakahia kia korero tia

enei pire e rua nei apopo, me tu nga kia

motini e rua nei kite korero, kote mea e

kitea he pai ko tena ma tatou mehemea

ku tu] ono te homaitanga ite mana i roto

ite 71, kaore tuhi he hoatutanga kite

kawanatanga

Hira Paea: Katahi ano ahau ka

mohio ki ta tatou kotahitanga i roto i te

71 kia hoatu ano o tatou whenua mate

kawanatanga e haina mai, I patai a

Heke ko tewhea mana e hiahiatia ana e

koutou i kii ake etahi ko te mana.

motuhake, kaati i marama katoa ona

korero e whakaaro ana ahau kia haere

kota Heke.

A. Hume: Kaore e whakahe ana tenei

patai ite Pire a Heke ko ta tatou Pire

tera.

Taiaroa: I penei ahau i runga i nga

korero kua Paahitia te Pire a Heke, ua

reira i tangohia mai ui e au taku Pire, a

i pknei tetahi oku whakaaro, ko ta Heke

e penei una ano me taku na reira i mea

ai ahau kia unuhia taku motini. Kote

Tiriti e haru ia tatou, mote kupu tono a

tatou e kiia nei kia hainatia ete

kawanatanga a tatou mahi, ka haina te

kawanatanga rite tonu te kaha ote mana

ki to te kuini, kote kupu unu nei, he

rere oho noaiho ite mea he korero ke,

ka mea atu ano ahau ka waiho iho e au

ki te aroaro ote whare, ma koutou ano e

titiro.

B. Huru: Kia tau tenei korero ka, ki

utu ai ahau i taku kupu.

T. Whiua: He mea tono nga motini e

rua kia korerotia, kia mahia tahitia

raua.

Pika: E mea utu una ahau kei te

kawanatanga taua motini, mate kawana-

tanga e homai ate Takiwa e puare ai te

mahi.

Pirimia: Mote Wenerei ku homai aua

Pire e rua.

Pika: Ka panuitia utu nga korero ote

whare Ariki.

Taiaroa: K raruraru una ahau rau

taku korero i puta ia Huia, ko taua

korero he mea i mahue etahi. E mea

ana ahau kia homai he karaka o Huia

hei hopu i nga korero kia puta pai ai

nga korero, He mea pai kia panuitia

nga korero i mua ote tukunga kia

perehitia.

Pika: E tika ana nga korero otira

kaore ano e taea te hopu, e pai ana kia

panuitia nga korero i mua ote tukunga,

kua tae mai nga Ripoata o nga mahi o

tera whare kote whakaae otenei whare me

tuku atu kite komiti, kua whakahokia

mai kia mahia ano e tatou.

Tamahau: E mea atu ana ahau kia

whakahokia atu ano kia ratou.

Tunuiarangi: E tautoko ana ahau he

kupu rawaho pea kua tae atu kia ratou.

Pika: Ka ata waiho enei take ki waho

i naianei, kote motini tenei ku Panuitia

atu e au kia koutou, he mea atu kia

kowhiritia he komiti, hei whiriwhiri i

nga kupu o nga upoko ote kirihipi mete

hainatanga o mua atu ko nga tangata

mo taua komiti ko,

M. Tawhai

Keepa

Tamahau

Kaitaia

Tunuiarangi

Kume

Wi Pere me

Mangakahia

Ko nga mea e pai ana kia haere he

komiti me karanga mai Ae. Pahitia

ana.

TUREI, 10 A. M.

Pika: Kua oti te komiti whiriwhiri

mo nga upoko o nga kirihipi, kia mutu

te whakatikatika i nga upoko ote kirihipi

ka haere ai taua komiti, e mea atu ana

ahau kia oti pai ia tatou a tatou mahi.

Tamahau: E mea atu ana ahau kia tere

te mahi i tenei motini, kia whakaarotia

kia haere etahi u nga tangata o tenei hui

kite kauhanganui mate Pika e whakaae

mai kia Panuitia ka pai, mo taku motini

mote upoko o nga kirihipi, i au e tu nei

i roto i tenei whare e mohio ana ahau e

kawa ana aku korero ki nga Tangata, e

whai mana ana ahau ki taku korero, ite

mea he mea pooti mai ahau nate 500, e

korero tenei na toku iwi kia tae mai kite

whakapuaki ia ratou kupu kia mohio

mai koutou, e hum ana ahau i nga mea

e mohiotia ana e toku ngakau e tika ana

mehemea ko ahau anake kei taku katahi

ka ahua kore mai ahau, otira e mea atu

una ahau ko nga kupu whakahe moku i

roto i etahi o nga mema me peehi iho ki

raro ko nga pukapuka i tonoa kia

whakamana e ahau kote upoko ote Haina

Tuatahi, ka nui nga mea e haina

mehemea koiara nga upoko ko to te

tuatahi, to muri kua kore etahi, nate

upoko kote kotahitanga anake ote

Tangata ite haina tuatahi, i tene: e titiro

ana ahau mote 10 tau ko nga kupu e mea

nei ahau kia unuhia kote " Mana " mote

Tangata mete Whenua, ka kawea kia

rehitatia aua kirihipi i tena kua riro ite

Roia, ko nga mea e kii ana kiu riro tonu

aua kupu e kore enei kupu ka kore te

mana e riro mai, ko aua kupu e kiia ana

hei pupuri i nga whenua, kua hoko kua

aha etahi o nga Tangata, i haina kite

kirihipi, kaore he aha te mana ote whenua

(A. Kume kote whenua ano) ka mahue

atu te whenua kote mana ka riro mai ite

kawanatanga (He aha tera kupu " me era

atu mea" Kume ko nga mana o ngu

Tangata. ) E kore e taea e tatou te mau

mai ano i nga whenua kua rehitatia ra

ki raro ia tatou, ka noho tonu ranei te

kawanatanga nei tae noa mai te kupu

whakakore ate kuini ('Tangata, Ae) ka

hinga tenei kawanatanga ko te whea he

ingoa mo tatou (Tangata, kaore e hinga

ite mea kei roto ite Tiriti o Waitangi)

kaore ranei ranei e tae te kirihipi kia

rehitatia (Tangata kaore. ) Ka pewhea

te kupu e kii nei kia mana ai te haere

atu kite kooti, (Mangakahia ka mahia i

runga ite tika ara kia rua kai titiro mana

ano e tuhi tona ingoa) kaore rawa e kupu

kaua e hoko, kaati mehemea kei te

pirangi tatou kia haina etahi, me waiho

nga kupu ki waho kia ata, mahi rawa

tatou ko te kupu i oti koia tena.

H. Tomoana: Ka te kau ra e korero

ana Tamahau kia unuhia taua kupu ote

kiripihi ki waho, he rite tonu ona korero,

kaore ano i rereke, kaore e mate nga

tangata i taua upoko, kua tae noa atu

taku kupu kite kawana kia kaua e haina

i te Ture kia tangohia 5, 000, 000 eka. me

whakakore, e mea atu ana ahau kia ata

waiho tona korero mo tera tan, kaore au

e whakaae kia whakamanaia nga haina

tuatahi, ka tirohia he pepa era he kiri-

hipi enei ka rere ke nga whakaaro, tetahi

nga mea kua haina ite kirihipi, kua

haina ano ki taua pepa, na reira ka

tautoko tonu ahau ite upoko.

B. Aperahama: Ka taea e te kawana-

tanga te mahi i tana e pai ai ki te

whenua ite mea kaore he kupu arai.

Mangakahia: I nga mea i paahitia ete

Paremata kei raro iho i tena.

Porokoru: E tautoko tonu ana ahau

ite kirihipi katoa.

Pika: Me haere te komiti hei whiri

whiri i nga upoko o nga kirihipi, kote

Ripoata ate komiti mote mahi o

Wairarapa kua oti.

Kawatupu: Me hoatu tonu te rarangi

ki roto.

Pika: Ko nga mea e whakaae ana me

i kii mai Ae Paahitia ana.