Nama 173
191210

whārangi 3  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
No. 173. HE KUPU WHAKAMARAMA. 3 HE PANUI Ki nga Rangatira Maori o Niu Tireni. EPA ma, e hine ma, tena koutou kia ora tonu koutou. He karanga he whaka- hau tenei, na te Komiti mo te whakaara Pou Whakamaharatanga mo Kapene Kuki, ki nga tino tangata o nga motu e rua nei, kia kohi tahi me nga Pakeha i te moni hei whakaara i taua pou whakahonore mo taua tino tangata. Te tangata ia nana i toro mai i tawahi enei moutere inamata. Ko tau hou he pou kohatu he pou teitei hoki—tona turanga hei te tihi o Motuhara he moutere kei Arapawa, kia kitea mai ai e nga kaipuke e rere ana i roto o Rau- kawa. Te take i whakaarahia ai ki reira ko te wahi tonu tera i tau ai nga kaipuke o Kapene Kuki i ona rerenga mai i Ingarangi ki enei motu. E nga Iwi e nga Hapu o Aotearoa, o te Waipounamu, awhinatia mai tenei mahi tika ma tatou nga uri o o tatou tipuna i kite a kanohi i tera tohunga tangata i a Kapene Kuki. Tukuna mai a koutou hereni a koutou pauna—kotahi mano (£1000) te moni e kohia nei—ka nui te tangata kia nui ano te tohu whakahonore mona. Kua whakaritea ko R. STONE FLORENCE, Esq., Kaiwhakawa, Blenhiem, Marlborough, hei kai tiaki i nga moni o tenei kohi tukua mai a koutou hereni ki a ia—me tieki, ota poutapeta ranei. JOHN DUNCAN, Tiamana o te Komiti. HE PANUI. TE TONO NEEHI O MOHAKA. Tari o te Minita o nga Hohipera, Poneke, 2 Oketopa, 1912. EHOA, mo te Tono Takuta mo nga Maori o Mohaka. Kua ata whiriwhiri au i ta koutou tono kia tukua atu tetahi Neehi mo nga Maori o Mohaka, a kua tatu taku whaka- aro he maha ke atu nga takiwa Maori e tika ana kia whakawhiwhia ki te neehi i mua atu i Mohaka. Kua whakamaramatia mai ki au e 200 ano nga Maori o Mohaka, a he iwi whai oranga ratou. E kore ranei e taea e nga Maori o taua takiwa te kohi tetahi moni hei awhina ma ratou i te moni oranga mo te Neehi? Ki te pera tera au e koa ki te whakamatau ki te tuku atu i tetahi Neehi mo ratou. Ki taku whakaaro tera e ngakau nui ake nga Maori ki to ratou Neehi, me ana mahi, mehemea ratou e mohio iho ana na ratou ano tetahi wahi o te oranga o taua Neehi. Hei kupu whakamutunga, me penei atu e au e tata ana au te whakaoti i tetahi kaupapa whanui mo nga tikanga tiaki i te ora tinana o te Iwi Maori. Heoi. Na R. HEATON RHODES, Minita mo te Ora. HE TONO NA NGAITAHU KI TE KAWANATANGA. ITE 210 nga ra o tenei marama ka tae te Pitihana a Ngaitahu ki te Pirimia kia whiriwhiria e te Kawanatanga ta ratou take, kua roa nei e takoto ana i te aroaro o te Ka- wanatanga. Ko ta ratou take ko o ratou whenua i riro i te Kawanatanga i mua, a kaore i utua te nuinga o te moni. I te tau 1848 ka riro i te Kawanatanga e 7, 000, 000 eka i Kaia- poi a tae atu ana ki Otakou. Ko te whaka- ritenga i taua wa kia e rua mano pauna (£2000) he moni taunaha ma te Kawanatanga mo taua whenua, a me waiho ano hoki e te Kawana- tanga kia kotahi eka i roto i te tekau o taua whenua hei wahi mo nga Maori. I riro mai i nga Maori te moni taunaha e £2000, engari kaore te kotahi eka i roto i te tekau. I muri mai ka tangohia ano e te Kawanatanga 13, 000, 000 eka i te taha atu ki utua o te whenua mo tenei whenua. I whakaaro nga Maori tera ano pea e pa ki tenei te tikanga i whaka- ritea ra mo te mea tuatahi ara me tohu e te Kawanatanga mo nga Maori kia kotahi eka i roto i te tekau eka. E ki ana nga kai pitihana ko tetahi wahi o te whakaritenga a nga Maori ki te Kawanatanga mo aua whenua, me whaka- tu e te Kawanatanga he kura, he hohipera, he takuta hoki mo ratou. Ko ta ratou tono ki te Kawanatanga inaianei kia whakaritea te tika- nga i whakaritea ra i mua, ara kia homai ki a ratou te eka kotahi i roto i nga eka tekau o aua piihi whenua e rua i riro atu ra i te Kawa- natanga. Hui katoa nga eka o aua whenua e rua e 2, 000, 000. Ki te kore e taea te homai te 2, 000, 000 eka whenua, kati me homai kia £2, 000, 000, i runga i te wariu pauna mo te eka. Te whakahoki a te Pirimia ki tenei pitihana, me waiho, kia hiki te Paremata ka ata tirotiro ai ia ki taua mea. He take nui rawa tenei, hei whainga ma te Kawanatanga engari he take tika hoki. Kia kaha e Ngati- hau kei rarua koe.