here i mau i te aonga ake o te ra nana i

korero mai tokorima tonu o te Hau Hau i

puta ora, i kore ai he tunga; ko te nuinga

i tu katoa—he tokomaha hoki i ngaro rawa

atu kaore hoki i kitea. Tokotoru nga tu-

papaku o te Hau Hau kua kitea i roto i te

pa, he mea whakauwhi ki te rarauhe. Ko

tetahi o ratou te tangata nana i whitiki te

taura ki te kaki o te Wakana—i mohiotia

taua tangata ki tona ingoa kua taia ki te

peke o tona ringa.

Katahi ka tanumia e te pakeha nga mea

mate o te Hau Hau, ka tahuna hoki te pa

ki te ahi. Ko nga mea mate o te pakeha

me nga mea tu a kiko ka amohia ki te

kainga—mutu rawa atu te mahi kua wehe-

rua. I te ata ka puta mai nga Hau Hau

tokorua me ta raua kara ma, he korero mai

ki te waiho ratou kia noho ana ka tukua

paitia te pakeha ki roto ki tetahi o a ratou

pa ki te kimi i a Kereopa. Otira ki hai i

whakarongo te pakeha; —" Motu hoki te

weka i te mahanga, hoki atu hoki ? "

Puritia iho ana e te pakeha taua tokorua,

he whakatakariri mo te kohurutanga i

te po.

Tera atu etahi pa e rua o te Hau Hau i

runga hiwi e tu iho ana, ko tetahi ki runga

ata i te mea kua horo i te po, ko tetahi ki

runga atu—he mea tuwatawata katoa i te

O

pu o te pikitanga. Ko te ata o te 6 o nga

ra o Oketopa ka whakatika katoa te taha

Kuini ki te whawhai ki aua pa—ko nga

tiaki kainga anake i mahue. No te taenga

atu o te pakeha ka whati katoa te Hau Hau

ki roto ki nga pa o runga. Katahi ka

whakanohoia e te pakeha tana pu repo hei

wahi i te taiepa; ko tetahi ope i whaka-

taka haere i te taha o te taiepa, he mea kia

huaki te riri i tetahi taha, i tetahi taha, o

te pa. Titiro rawa mai te Hau Hau akua-

nei katia ai te huanui mo ratou, katahi ka

whati ka oma—parati atu aua ki tua o nga

hiwi. Ko nga pa i tahuna ki te ahi e te

pakeha—pau ake. Ka whai atu etahi o

nga pakeha, tupono rawa atu ki tetahi pa

ki uta atu o enei kua horo nei, ka tahuna

taua pa ki te ahi me nga kai o roto—nga

taewa, nga aha atu. Hoki rawa mai ki te

kainga i waho nei kua tu tetahi kaipuke no

te Arawa ki roto ki te awa. Na reira i

korero mai kua horo a Whakatane i te

Arawa. Ko tetahi o nga tangata nana

i kohuru nga pakeha i te Kaipuke (a te

Purunu ma, awhekaihe kai whakamaori),

kua mau i a ratou, kua mauria mai ki

Opotiki i runga i ta ratou kaipuke. Tera

e whakamatea taua tangata.

Tena ano tetahi pa o te Hau Hau i Opo-

tiki kua wera i te pakeha i te 2 o Oketopa

nei. He nui nga poaka, me nga taewa i

roto i taua pa—he kau ano etahi. Ko nga

tangata i oma ki roto ki nga pa i korerotia

i runga ake nei te matenga.

WAIKARI.

TOKORUA nga pakeha o Waikari ka whano

ka mate i te tangata Hau Hau o taua

kainga inanoa nei. He haerenga no te he-

para o te Hatinga ki runga ki nga hiwi ki

uta ki te tirotiro haere i nga hipi a tona

rangatira; kitea ana e taua pakeha te

naninani puihi i runga hiwi e haere ana,

patua iho ana—he whakaaro hoki nona

kaore he naninani a nga maori o taua

kainga. Muri iho Ia puta mai te tangata

Hau Hau ki to raua kainga, ko Wata Ko-

hikohi te inaoa, ka tono kia hoatu e te

Hatinga kia toru pauna hei utu mo te

naninani. Ki atu ana te Haringa kia ko-

tahi pauna e hoatu e ia; kaore i whakaae

taua tangata, rere ana ki te waka a te

Hatinga tango ai hei utu. Katahi ka rere

te Hatinga ki runga ki te waka kia hoea

atu ki tetahi taha, puritia iho ana e taua

tangata. Ki atu ana te Hatinga kia hoki

taua tangata ki tona kainga noho ai, ka

tau te marietanga o tona ngakau ka hoki

mai ai ka korero ano rawa; tetahi me

waiho ma te Taitene Kai-whakawa e ko-

rero. Karangu tonu mai te tangata ra,

kaore he ritenga i a te Taitene mo te Hau

Hau. Katahi ka mau ki te hoe ka rere

mai ki te patu i o te Hatinaa; ka rere mai

te Hepara ki te wawao. Katahi ka wha-

karukea te upoko o te Hepara ki te hae,

hinga atu ana taua pakeha ki roto ki te

wai; i roto ano i te wai ka toru ano

whiunga o te hoe ki runga ki te apoko, pa-

kara rawa te upoko, maringi kino ana te

toto. No muri ka parea ko te kakau o te

hoe ka werohia ki te kanohi. I roto tonu

te pakeha nei i te wai e patua ana. Me-

hemea he manuka te hee kua mate. Ka-

tahi ka rere ki runga ki te waka ka whaka-

takaia te Hatinga ki roto te wai, ka mauria

te waka ki tetahi taha o te awa. Katahi

ku rere mai tetahi tangata, ko Pirika te

ingoa, ki runga ki taua waka ki te tiki i a

te Hatinga; e totohu ana hoki he rapa

hold ia, he peke kore. Tae rawa mai ka

tata te mate, katahi ka toea ki uta. Kaore

i pai nga tangata o Waikari ki te mahi a

taua tangata. Kua riro atu i Nepia nei te

kai tiki kia mauria mai ki te taone wha-

kawa ai.

Ko enei tangata o Ngatikahungunu i raro

iho nei kua oati hei tangata pono mo te

Kuini o Ingarangi. I oatitia i te aroaro o

te Kupa i te 10 e nga ra o Oketopa 1865.

Ko te oati tenei na; —

" E oati pono ana ahau kia noho tonu

ahau i raro i te mana me nga ture o te

Kuini o Ingarangi, me o nga Kingi, Kuini

ranei, o muri iho i a ia ake tonu atu. A

ka whakarongo hoki ahau ki nga whakahau

tika katoa o ana Kaiwhakawa me o nga

tangata katoa ano hoki ka whakaturia hei

whakahaere i ana ture.

A kia tohungia ahau e te Atua. "

Kereti Matai, Ihaka te Tenepu,

Komene Ngamutu, Hona Hikurangi,

Renata te Pahou, Tahana Pukoro,

Retemana Kuhukuhu, Hanita te Kitea,

Epiha te Pahi, Tanatiu te Rona,

Mohi te Ahiko, Irietera te Rangamanga

Te Hapimana, Ruka Reitamarakai,

Timoti te Towhare, Rangiahoa,

Ngakahika, Karanama Whareirei,

Whatu, Hoeta Pango,

Te Whetu, Ihaka Rerekau,

Rawiri te Rakato, Hiriona Reweti,