|
| |||||||||||||
| TE WAKA MAORI O AHURIRI.
ratou ki te kainga. Ka wha ano nga haora e noho ana ka hoki ano, ratou tahi ko to ratou rangatira, aue! kua kore te tangatakua riro ano; Na, ka tokotoru enei tangata kua ngaro. Ka pa te wehi ki nga hoia, ka mataku noa- iho. Katahi ka whakaaroaro te ranga- tira kia tokomaha nga hoia e waiho iho ki taua wahi noho ai. Tetahi whakaaro ona ekore pea e kitea te moa i ngaro ai era tokotoru ki te waiho e ia kia toko- maha nga tangata ki taua wahiengari kia kotahi ano te tangata e waiho kid haere mai ano te kai hopu, te kai patu ranei. Katahi ka karanga ki te hoia i taka ki a ia te tiakanga i taua haora. Te putanga mai o taua tangata e wiriwiri ana i te wehi. Ka ki mai ki tona rangatira: " E pai ana au kia mate i roto i te riri hangai. Tena ko tenei mate ngaro e wehi ana au, Ahakoa, me noho au; nana au ka mate e mate ana i runga i te mahi, " Ka ki atu te rangatira: "Ekore e waiho e au i konei te tangata e ngakau kore ana ki te noho. " Katahi ka rere mai tetahi o nga hoia, he tangata toa, ka ki mai: " Me noho ko au. Ko ahau e hiahia ana ki te noho. Ekore au e mau ora. Ka rongo au ki te ngahehetanga, aha- koa paku noa nei, he manu ranei ka horo ki te whenua, akuanei koutou rongo ai ki taku pu. Tena pea koutou e oho noa i au, ahakoa i te tupato tonu. " Heoi, ru marire ona hoa ki a ia ka hoki ratou ki tahaki whanga ai. Kotahi haora e whanga ana ka rongona te pu a te tangata na. Katahi ka whakatika ka ahu atu whaka te wahi i puku mai ai te pu. Ki hai ano i tae atu ka kite ratou i te hoia nei e toia haeretia mai ana tetahi tangata ki nga huruhuru o te upoko. No te tutakitanga ka tutaki ka ata kite ratou he mangumangu te mea e toia nei. Ka korero mai te hoia ki a ratou ka mea: " I ki atu au ki a koutou ka rongo au ki tetahi mea paku noa nei ka paku taku pu. Na, no rei- ra au i ora ai. Ki hai i roa au e noho aua i muri i a koutou ka rongo atu au ki te ngahehetanga i ro nga- here i pahaki atu i te wahi i tu ai au. No taku tirohanga atu ki te wahi i rongona atu ai ka kite au i te poaka e haereere ana i raro i nga rakau o te ngaherehere, e hongi haere ana ki te whenua, me te mea e kimi hua rakau ana hei kai mana. Kahore au i whaka- aro ki te poaka nei no te mea he nui noa te poaka i roto i te ngaherehere e haere ana. I mahara au tera ke te ahunga mai o re mate moku. Engari i titiro tonu aku kanohi ki te haere o te poaka i roto i nga rakau. Mahara au kia puhia, na te mea koi kataina au e koutou mo taku puhanga kautanga ki te poaka, koia i kore ai e puhia wawe- tia e au. Otira no taku kitenga e anga ana taua poaka ki tetahi wahi ururua ki te taha ki muri i taku tuara katahi au ka ahua tupato. Titiro tonu atu au ki te poaka nei. No te tatanga ki taua wahi ururua ka tupeke te haere. Ka mea au ehara tena i te ahua o te haere o te poaka. Katahi ka puhia e au, no te hinganga ka ngunguru me te ngunguru tangata. Taku haerenga atu aue! he tangata ano ia, he mangumangui roto i te kiri o te poaka e noho ana, me tona patiti me tona naihi. Ekore hoki e mohio- tia he tangata i te tirohanga atu i roto i te pouri o ro ngahererite tonu tona ahua ki te poaka, te kitea ona ringa me ona waewae. Ka mutu, no taku kitenga kua mate katahi ka toia mai nei e au kia kite koutou. " Heoi, katahi ra ano ka mohiotia te ngaronga o era tokotoru i ngaro ra. Te mahi a te mangumangu he haere i roto i te kiri o te poaka ka tae ki roto i te wahi ururua i te taha o te tangata e tu ana hei tutai, hei reira ka whakarerea te kiri o te poaka ka whanga kia ware te whakaaro o te hoia katahi ka rere mai ki muri i te tuara pa- tu ai, ka mate ka mauria ki ro ngahere huna ai. Te tikanga a te mangumangu o taua whenua ka mate tona hoa riri ka horea te kiri o te anganga ka whakata- rewatia ki te tatua. Ko te tangata i nui nga kiri upoko i tona tatua e mau ana, i roto i tona whare ranei e iri ana, ka kiia he toaka kore he kiri upoko i riro i a ia ekore e tukua ki roto ki nga tane haere ai, ka kiia hei hoa ia mo nga wahine mo nga tamariki. He mea ano ka tihorea oratia te kiri o te anganga.
HE RITENGA MO TE HANGA REWENA TAKA ROHI NEI.
ME waru Te Riwai, hei te riwai pai, hei te riwai mata; a, muri iho me whaka- ranu nehu, me tetahi paraoa, me tetahi huka ano hoki. Kia kotahi te koko huka, kia wha nga koko paraoa. Me whakaranu enei ki te wai mahana, kia pera te mahana me to te waiu. Ringi- hia katoatia atu ki te pounamu, me puru Pakeha, a whakaturia ki te taha o te ahi, kia kotahi ra, kia kotahi po e tu ana. Heoi ano kua pai.
WHAKAMIHAROTANGA A TE ATUA.
He mea tango mai no roto i te Karen Maori o te tau 1862. I tahuri he kaipuke i nga tahataha < Marikena, i mamao ia a uta. I tahuri i te po. Kahore kau he puke ke atu kitea i reira; a, mea ai nga tangata hore rawa ratou e ora. Roaroa iho, rere mai he puke i pahaki atu o tahuritanga ra. Ko te kapene, rae 1 tuhimete e haereere ana i te papa takahi. I a raua e korerorero ana, puta he manu, pa tonu ki nga mata te kapene ra. Kahore i aha tangata ki te panga mai o te manu otira, no te tuarua o nga mai o te manu ra, ka puta te miharo o te kapene ra; a whakauria a te ka i te mangai, haereere ana Muringa iho, kihai wheau, ka hokia ano te manu ra, ka pa ano ki kanohi o te tangata ra. Oho |