|
| |||||||||||||
| TE
O AHURIRI. "KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. " No, 7. ] NEPIA, TAITEI, HURAU 27, 1871. [Vol. VII. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.
HE maha nga. reta kua tae mai he kororo i nga mahi a nga Hau Hau, i te hui hoki ki Kawhia, i nga ki a Tapihana, i to aha noa atu hoki. E pai ana kia ngaro nga mahi kuare a te Hau Hau. Hei aha kia whakanuia ki te panui ? Ko Hori Nia Nia e ki ana kia panui matou ki nga pakeha kia kati ratou to hoko totara ki nga maorie hoko tahae ana hoki etahi maori i nga totara o tona wahi. Ekore rapea e rongo te pakeha ki ta matou panui. Ehara hoki i te pakeha te hekaore hoki ia e mohio ana nawai ranei nga rakau nawai ranei. Engari ka tahae te tangata i nga rakau a Hori mana marire o whakawa aua tangata i roto i nga Kooti Whakawa. Ko te tikanga tena. E ki ana a Rutene Tainguru o Te Wairoa he moni nana kua tae mai ki a matou i te 11 o nga ra o Mei kua hori nei. Kaore he moni i tae mai ki a matoutera pea kei te tangata i homai ai e ia. Ko te hoiho rahopoka i a Te Watene Toro- mata me panui ia ki to nupepa pakeha kia mohiotia e nga pakeha. E ki ana he penei te parani i te peke katau RRte mea i to kaki katau he penei P. Ko Te Peeti To Awe Awe e tuhi mai ana i Puketotara i Manawatu kia panuitia e matou ona whenua e hiahia ana ia kia hokona ki to pakeha. Engari mo panui ia ki te reo pakeha ki roto ki nga nupepa pakeha o Po Neke kia mohio ai nga pakeha. E ki ana a Te Kepa o Tuhourangi i mahue e ia i tera tau tetahi hoiho Id Tarawera. To parani kei te peke maui he PE; ko te whiore he mea poro; ko to kara he tu a pouri. Na Perenera Tamahiki o Ngatitekohera taua hoihohe toti no to waewae i mahue ai. E ki ana i kitea ki Nepia taua hoiho i mua nei. E mea ana te tangata nana mehemea kei nga maori o Heretaunga taua hoiho me tuhi atu ki a ia. Mana e whakarite te tangata tiaki ki te mea kaore i whanakotia. Tenei kua tae mai te reta a Porikapa o Wai- paoa he whakamihi ki tenei taonga ki te nu- pepa hei kawe i nga korero a te tangata ki nga wahi katoa. Kati he kupu e panui atu ko tenei.
I KORE ai e puta te Waka Maori i nga wiki kua taha atu nei he raruraru na te Kai Tuhi i ana mahi ke atu. Kua timata e ia te mahi i era wiki, no tona haerenga ki Tamaki ka mahue. I haere ia ki te korero ki a Ngatimotuahi kia hui mai ki Te Takapau ki te whakaoti i te korero hoko i taua whenua ki te Kawanatanga. Ko te 26 o nga ra o te marama te ra mo taua hui. Hei tenei Parimata i a Akuhata nei te wehea ai ki ia wahi ki ia wahi o te motu nga moni i tikina ki Ingarani hei hanganga Rerewei. No konei i mea ai a Omana kia tao rawa ki te wa o te Parimata kua oti a Tamaki, kia homai ai hoki nga moni mo nga Rerewei o tenei takiwa.
TE HUI KI TE WHETU. Ko Raka kua hoki mai i Akarana, na runga tima mai. I haere ia ki Taupo i tona haerenga atu i Nepia nei, he haere ki te hui o Ngatirau- kawa ki te Whetu. Ona hoa i haere tahi atu i a ia i Taupo ko Te Poi- hipi Tukairangi, ko Hohepa Tama- mutu, ko Reweti Te Kume, ko Perenara, ko Te Herekiekie, me etahi atu. Nga mea o Rotorua i haere atu i a ia ko Paora Te Amo- hau, ko Kihipana, ko Arakatere, ko Irai Tapihana, me etahi atu. I tu te hui i te tuatahi 1d te Whetu: kaore i oti te korero i reiramuri iho ka hui ano ki Te Waotu i Pate- tere. Nga rangatira o Ngatirau- kawa i tae ki reira ko Hori Nga- whara, ko Mita, ko Maihi Te Uata, ko Ranginui, ko Maihi Te Ngaru, me Pita Koko, me etahi atu. No te taha Kingi i Waikato etahi ta- ngata i tae ki taua hui, ara ka Tumuhuia, ko Heta, ko Watene Te Hiku, ko Iraia Te Kaparoa, kowai atu tangata. Hui katoa nga tangata o taua hui ka taea te 200. Nga ra i hui ai ko te 3 o Hurae tae ki te 7. Ko Waikato i ki he tango i nga
whenua a Ngatiraukawa te tikanga a te Kawanatanga i hiahia ai ki te mahi rori: ki uta. Ka mea a Te Poihipi me nga tangata o Taupo kua whakatuwheratia e ratou to ratou kainga ki te pakeha kia mahia nga rori, a ki hai i waiho e te Kawana- tanga hei tikanga tango i o ratou whenua. Ta ratou i mohio ai he pai ta te Kawanatanga tikanga i tohe ai kia whakakorea te Aukatihe mea kia tau te marietanga me te whaira- watanga ki runga ki te whenua. I mea ratou ki a Ngatiraukawa kia kaua ratou e porangi ki te whaka- rongo ki ta Waikato tikangana nga tikanga pohehe hoki a taua iwi |