Pukapuka 2, Nama 47
18650401

whārangi 2  (8 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

Haere tonu mai te ope ra, ka puta mai he

wahine ki mua, ka mau tera ka kawea ki

tahaki. Katahi ka rere atu nga pakeha ka

mau ano tokorua nga tane, kotahi hoki te

wahine, me nga tamariki tokorua, no te

Hau Pai Marire anake—ko etahi i puta.

Muri iho ka whiti nga pakeha i te awa, ka

tae ki tetahi kainga i tera taha ka tahuri ki

te hutihuti ki te whakakino i nga kaanga e

tupu anu i reira, nga taro, nga aha atu—ko

nga tangata o te kainga kua oma anake.

o o

No te ahiahi ka hoki mai nga pakeha. Nga

ingoa o nga mea i mau ko Nepe Ngauru,

ko Ihakara—he rangatira anake no te hapu

ki a Hapurona. Na raua nga wahine i

mau ra.

WHANGANUI.

No te 3 o nga ra o Maehe ka hui nga

maori Kuini ki Putiki i Whanganui, he

kawe mai i nga rakau, i nga mere, i nga

aha atu, a te hoa riri i tangohia mai e ra-

tou i te riringa i Ohoutahi i Moutoa hoki.

Ko te Matara, me etahi o nga rangatira o

te hoia, me nga pakeha tokomaha o Wha-

nganui, me nga wahine rangatira, i rupeke

katoa ki taua hui. Ka paku katoa nga pu

a nga maori Kuini i te tuatahi, muri iho ka

tu te ngarahutaua: muri rawa mai ko te

whai korero. No te mutunga o te korero

ka whakatakoto i te aroaro o te Matara

nga pu, nga patu, nga parau a, nga mere,

nga taiaha, nga kaitaka, nga aha atu o te

hoa riri i homai ai hei tohu mo te maunga

rongo—ka karangatia ma te Kuini ena, mea,

ko etahi ma te Matara. Ko te pu a Pehi

tetahi, me tona meremere iwi pakake nei

ko Ra kei te Kura te ingoa; tetahi ko te

kaitaka o te tama a Hori Patene; tetahi he

meremere maire na Hemi Tikoku no Wai-

kato; ko te Topuni o Horomona tetahi—

tera atu hoki etahi. Ka ui te Matara ki

to ratou whakaaro mo Pehi ratou ko ona

tangata; ka ki mai a Mete Kingi kua mau

te rongo i a ratou, kua whakaae a Pehi

kia haere mai ia ki te taone oati ai ki a te

Kuini, hei tangata pumau ia ki a te Kuini

ake ake. Ka ki atu te Matara ki tana

whakaaro ake e pai ana taua ritenga, otira

kei a te Kawana te tino whakaaro mo Pehi;

kua tuhi atu ia ki Po Neke ki a te Kawana

kia haere ake ki Whanganui, hei tona tae-

nga ki reira ma ratou e mea atu ki a ia kia

murua te hara o Pehi. Ka mutu i konei

nga korero o taua hui, ka hokihoki nga ta-

ngata ki ona kainga. Engari kua rongo

matou no muri a Pehi tae ki te taone ki

tuturu ai hei tangara pono ia mo te Kuini

ake ake.

No te 4 o Maehe ka hui ano ratou ki te

taone, he tango i te haki e hoatu ana e nga

wahine pakeha rangatira o Whanganui ki

a ratou. Nga maori Kuini i taua huinga e

400; i waenganui ratou e rarangi ana; ko

nga hoia, ko nga pakeha katoa o te taone,

i tetahi taha puta noa ki tetahi taha e tu

ana. Ko nga wahine te haki i reira

ano i te taha o te haki e tu ana. Katahi

ka neke mai nga rangatira maori e toru te

kau ki te taha ki te haki, ka tu mai ko

Mete Kingi ki mua. Katahi ka whai ki te

wahine a te Rokana rangatira hoia ki a Mete

Kingi ratou ko etahi rangatira, ka ki: —

" NGA RANGATIRA ME NGA TANGATA O

WHANGANUI, —Ka kitea e te Kuini te toa

o ana hoia i roto i te riri ka whakautua e

tona ringa ake ano ki tetahi kara hei tohu

mo te whakapai o tona ngakau ki a ratou,

tetahi kia titiro rawa ake ratou ki taua kara

ka whakaaro ai ratou kei roto tonu ia i a

ratou me ka tapoko ano ratou ki roto ki

tetahi riri i muri iho.

"No te riringa o nga rangatira toa me

nga tangata o Whanganui i Moutoa hei

whakaora i nga wahine me nga tamariki

pakeha koi mate i te iwi kua oti te whaka-

porangi i te akonga a te poropiti teka, no

reira matou nga wahine o Whanganui, o

Rangitikei, o Manawatu hoki, ka mea kia

hoatu tenei haki ki a ratou hei tohu no to

matou whakamihi ki te toa o ratou i te

whakaoranga i a matou, hei maioha hoki

mo runga i nga mea i hinga i roto i taua

riri. *

"No muri mai kua riri ano ratou ki

Ohoutahi. hei whakaora ano i a matou. Ko

tetahi rangatira toa o ratou kua kinga; a,

hari ana matou ki to matou haki ka whaka-

tarea tua tahitia nei ki runga ake i tona

tinana. E mea ana hoki matou era e tino

tapu rawa atu taua haki ki a koutou nga

rangatira maori no te mea kua iri ia ki ru-

nga i tona tanumanga; a, ka tukua iho hei

oha ki o koutou tamariki te haki o te Kuini

kua whakatakototia ki runga ki te tinana o

Hoani Wiremu Hipango.

'' E TE ATUA WHAKAORONGIA TE KUINI. "

Katahi ka whakatangihia nga piukara

me nga taramu o te hoia, ka umere tahi

te pakeha me te maori.

He haki tino pai rawa taua haki, he hi-

raka ma katoa; ko nga moni i utua ai te

hiraka rahi ake i te rua te kau pauna, Le

mea kohikohi na nga wahine pakeha; ko

etahi moni o taua kohikohinga i hoatu ki

nga wahine poaru, ki nga tamariki hoki, o

nga mea i mate i te riri. E rima nga ma-

rama e tui ana te wahine a te Rokana i

taua haki. Kei tetahi o nga kokenga o te

taha ki runga te ripekapekatanga whero;

ara, ko te tino tohu ia o to te Kuini haki.

Kei waenganui te Karaona (potae Kuini

nei) e tu ana—he koura kau taua Karaona.

Kai raro iho o te Karaona nga ringa e rua

e ru ana, he ringa pakeha tetahi, he ringa

maori tetahi—he tohu no te huinga o nga

iwi e rua kia kotahi. Haere iho ki raro ko

te ingoa o te kainga i riri ai ratou nga ta-

ngata mana te haki; ara, ko Moutoa—i

tuhia ki te reta nunui. Kei raro iho o

Moutoa nga rau rakau pakeha e takoto

whakapae ana. He tohu taua rakau noku

no te pakeha mo te tuatangata. Heoti ano

nga whakaahuatanga i runga i taua haki i

te tuatahi. Engari no muri, no te riri ki

Ohoutahi katahi ka whakamana te ingoa o