Pukapuka 1, Nama 26
18640528

whārangi 1  (4 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
WAKA MAORI O AHURIRI "KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." No. 26.] NEPIA, HATAREI, MEI 28, 1864. [VOL. I. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI. E KI ana a Porikapa Tamaihotua ko te toru tenei o ana panuitanga mo tona keti i Otuhaikawa kia kaua e waiho kia tuhera ana e te tangata. Ki te waiho kia tuhera ana e te tangata haere i muri i tenei panuitanga, ka tonoa e ia ki te rima pauna (.£5) hei utu. Me homai e Porikapa te utu mo tona nupepa, kia rima herengi no te mea no waenganui mai o te tau i timata ai te haere o ana nupepa— koia i 5s. ai. Kia hohoro te homai. Porikapa Tamaihotua of Eparaima begs to in-form the pakehas that he has twice, in the " Waka Maori requested travellers not to leave his gate open at Otuhaikawa, but that his request has not been complied with. He therefore now gives Notice that, henceforth, a claim of £5 as damages will be made against any person, maori or pakeha, who shall so offend. Tenei nga moni 10s. a Paora Rerepu o Mohaka. Tenei nga herengi 2s. a Heta te Wai Nohu raua ko Wiremu Rutene o Mohaka ; me te pauna kotahi (£1) hoki a raua ano — mo te taua hou e takoto mai tenei te pauna nei. Tenei kua tae mai nga herengi 10s. a Hape o Turanga mo te tau hou e takoto mai nei. Katahi tonu ka tae mai nga reta a Toha, a Ma-tene Ruta, a Hori Nia Nia hoki — hei tera nu-pepa puta katoa ai. Ko Porikapa Tamaihotua kia rite te nupepa i a ia, katahi ka ka homai ai ana panuitanga mo ona hoiho ngaro. Kia tae mai ra ano nga moni a Hohepa Pu-hara katahi ka hoatu he nupepa mana, katahi hoki ona panuitanga ka taia. Ko Morena me nga tangata tokoiwa o tona kainga kua ki tuturu i te aroaro o te Kai-whakawa pakeha (o te Kupa) hei tangata ratou mo te Kuini, ake, ake, ake. Ko Kipa hoki tetahi, ratou ko ona hoa, kua pena ano. Ko nga tangata o Patangata hoki mea ake pena ai am Na, ko nga ingoa o ena tangata kua mau ki roto ki nga pukapuka o te Kawanatanga kia mo-hiotia ratou. Ko tenei kua tangatatia ratou kia matou, kua iwikotahitia ; kua kotahi te tupuna, ko te Kuini tonu.; Otira ehara inaianei te whakaaro pai o tena ta-ngata, o Morena ; no mua ano. He hoa ia 110 te pakeha i te pito taengamai ra ano ki Heretaunga ; taka mai hoki ki te wa o te riri, ko tona karanga tonu tena — no te Kuini ia. Ka tika hoki ra ! Kua kitea e ena hoa a matou te huanui watea, te hua-nui maro — a, hohoro ana ratou te haere i runga. Kua kore ratou e pai kia haere i te huanui ururua muhu haere ai. Ki ta matou whakaaro he mea tika rawa kia pena a Ngatikahungunu katoa, me wha-katangata katoa ki a te Kuini. He rongo pai ano ra te rongo o Ngatikahungunu e mau nei, he rongo ata noho. Otira ki te penei ratou me enei tangata e korerotia atu nei katahi rawa ka maranga toua ingoa ki runga ki te pai nui ; katahi ka mohio-tia e te katoa — e nga tamariki, e nga ha-kui, e nga kuare — he mea maueue haere noa nga mea i haere atu i konei ki te wha-whai ; ehara i te tikanga no te iwi. Ko nga tangata ano ra o konei kai te mohio ki te ahua pai o Ngatikahungunu ; otira, mo nga mea i tawhiti i ki ai. Ehara i te mea ekore ana e puta te rongo pai o Ngatika-hungunu ki tawhiti ; engari, he mea kia tino tumau taua rongo, kia tino whakaponohia. Me whakaaro marire te iwi ki ta matou korero nei. Ko te mutunga tenei o nga nupepa o tenei tau — ka taea hoki te marama i timata ai. Kaore e mohiotia e matou inaianei tera ranei matou e kaha ki te mahi tonu i tetahi tau, kaore ranei ; inahoki ehara i te mahi tikanga ta matou mahi i te tau ka hori nei — na te mea i whakapikitia matou e te Kawanatanga i tutuki ai te tau nei. Ko tenei ekore pea e tahuri mai te Kawanatanga ; e rite aua hoki ki te tamari-ki — i te pakunga ka arahina e te matua ; ka haere ka matua mana ano pea e haere. Otira tera ano e mahia e matou i tetahi marama kotahi nei (ko Hune) ; he mea whakamatou noa atu ki te whakaaro o Ngatikahungunu, me kore e hohoro mai nga moni mo te tau hou nei. Kotahi tenei pauua kua tae mai no Mohaka. Na ko nga tangata e nui aua tona hiahia kia mau tonu tenei taonga me tahuri ki te kohikohi i roto ia Hune, i tena kainga, i tena kainga — nana ka rahi, nana ka iti nga moni o ia kainga, o ia kainga, kati noa, kia hohoro te tuku mai — koi pahemo te marama nei a Hune, ka whakaaro matou kua kore e manaakitia te nupepa. Engari koutou nga mea e hiahia ana me aro ki tenei ritenga. " He huruhuru te manu i tau ai ; he ao te rangi ka uhia." NGATIPOROU KAUA KO TE ARAWA. HE parau te korero, i korerotia ki Nepia i mua tata atu nei, ko te Poihipi o Taupo kua riro ki te taha Kingi, ratou ko ona tangata. He tika ano pea taua hui ki te Haroto i korerotia i tera nupepa ; otira na