Pukapuka 6, Nama 9
18691216

whārangi 1  (4 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE

WAKA MAORI

O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 9. ] NEPIA, TAITEI, TIHEMA 16, 1869. [VOL. VI.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA

TUHI MAI.

KUA tae mai te reta a Wi Rangirangi, he

whakakino ki te mahi katikati hipi—e ki ana

he nui rawa tona mate i runga i taua mahi.

Kati ha, ka kite ia he mahi mate ka whaka-

rere atu pea—waiho ma nga tamariki kaha ta

ratou mahi.

E ki ana a Nikora Rotohiko tena tetahi

hoiho nui kei a ia, he mea tango mai nana i

te pauna i Miani. He pakaka whero taua

hoiho. Kua whakapirihia e ia tana parani ki

runga, kaore tahi ona parani ke atu. Ki te

kore ona ariki ka whakamahia e ia ki te

kaata.

Kua tukuna atu e matou nga reta a Paora

Rerepu o Mohaka ki te Kai Whakawa o te

Kooti Whenua Maori kei Akarana.

KATAHI ano ka mutu te nohoanga o

te Kooti Whakawa Whenua Maori

i Waipawa. Kua taia ki tetahi

rarangi o tenei nupepa nga whenua i

mahia ki roto ki taua Kooti me nga

tangata mana nga Karauna Karaati.

Ko tenei e mea ana matou kia wha-

kaputaina tetahi kupu whakahoki

mo te reta a Mangai Uhu Uhu kua

taia ano ki tetahi wahi o te nupepa

nei. E ki ana taua tangata kai te

he etahi tangata ki nga tikanga o te

tuku whenua ki roto ki te Kooti.

Na ko te tikanga tenei, he whakatu-

mau i te whenua ki te. tangata kia

whai ingoa ia, kia whai mana ia, ki

runga ki tona wahi i runga i nga

ritenga o te Ture; mo te hiahia ia

ki te hoko, ki te reti ranei, e tika

ana tana mahi e haere ana i runga i

nga ritenga o te Ture—ka waiho

hoki ko te Ture hei tiaki i nga ta-

ngata nona te kainga, me te pakeha

e noho ana i runga i taua kainga koi

whanako tetahi, tetahi ranei. Ka

tupu he raruraru ka puta he tautohe

i te pakeha ratou ko nga tangata

nona te kainga i runga i nga tikanga

o te reti, penei ma te Ture e whaka-

wa, ma te Ture e ata titiro e ata

whakarite kia marama ai; ka whai

tonu te Kai Whakawa ki nga tika-

nga kua tuhia ki roto ki te riihi (ara,

ko te pukapuka o te reti o te hoko

ranei)—ekore ia e poka ke atu he

tikanga ke mana. Na he pai tenei,

ko te tangata reti i te whenua me te

tangata noho i te whenua e noho

tahi ana raua i raro i te mana o te

Ture, e mahia ana ta raua mahi i

raro i te mana o te Ture hei whaka-

tika i a raua kia kore ai e puta he

kino he pouritanga ki roto i a raua i

runga i te tautohe i te aha—ara, he

whakamana tonu ta te Ture i nga

tikanga o te reti o te hoko ranei. Ki

te kore e Karauna Karaatitia te

whenua ki te tangata ekore hoki e

taea te aro o te Ture ki te whaka-

tika i nga tikanga, no te mea kei

waho noa te whenua e takoto ana

kaore i taka mai ki raro ki te mana

o te Ture—ekore hoki e mohiotia e

te Ture nawai tena whenua, nawai

ranei, kaore hoki i whai ingoa te

tangata ki runga ki ta te Ture tana

tikanga. Ko te tangata kaore i whai

Karauna Karaati mo tona whenua e

rite ana ki te tangata kore whenua

tonu; ekore ia e kaha ki te hoko ki

te reti ranei i ona wahi, ekore hoki e

taea te waiho iho ki ona huanga i pai

ai ia i muri i a ia. Ka mate ia akuanei

ka rere mai tetahi tangata turanga

whanau ke pea, kai te tuku i aua

whenua ki roto ki te Kooti kia riro

mana, a kore ana e riro i nga huanga

o te tangata nona te kainga i wha-

kaaro ai ia i tona oranga i te ao nei.

Engari ki te mahia e ia ona whenua

ki roto ki te Kooti i tona oranga a

riro mai nga Karauna Karaati, ka-

tahi ia ka tika. Katahi ia ka tika

ki te waiho iho ona kainga ki ana

tangata e pai ai ia—tana wahine,

tana tamaiti, tana tangata ke atu ra-

nei. Tenei te tikanga a te pakeha.

Ko te tangata e whai taonga ana, he

whenua, he aha noa atu ranei, i tona

oranga ano ka whakarite atu e ia ki

tetahi roia kia tuhia ona whakaaro

mo ana rawa katoa ki te pukapuka.

Ka tuhia ko tena wahi whenua ona

ka waiho e ia hei a mea, ko tera

wahi hei a mea, ko tona whare me