Pukapuka 3, Nama 1
18610401

whārangi 1  (4 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 

TE HAEATA TE UTU MO TE TAU } KOTAHI 2s 6d} " Tatou ka haere i to Ihowa Maramatanga." { TE MO TE PUKAPUKA KOTAHI 3d VOL. III.] AKARANA, APERIRA 1, 1861. [No. 1. MARAMATAKA MO APERIRA.

Hei te 10 o nga ra Hua ai te Marama Hei te 25 o nga ra Kowiti ai te Marama.

1 Manei 2 Turei 3 Wenerei 4 Tarei 5 Parairei 6 Hatarei

7 Ra Tapu Waiata 35, 36. 8 Manei 9 Turei 10 Wenerei 11 Tarei 12 Parairei 13 Hatarei

14 Ra Tapu Waiata 71 72. 15 Manei 16 Turei 17 Wenerei 18 Tarei 19 Parairei 20 Hatarei

21 Ra Tapu Waiata 105. 22 Manei 23 Turei 24 Wenerei 25 Tarei 26 Parairei 27 Hatarei

28 Ra Tapu Waiata 132 —133. 29 Manei 30 Turei Ka mate a Ropata Niutone, [1854.

E taia ana Te Haeata i te tahi o nga ra o nga marama katoa. Te utu mo tenei niupepa hia rua hereni mo te Tau te kau ma rua nga niupepa e taia i te tau kotahi. Ko nga tangata e mea ana kia taia o ratou whakaaro ki tenei niupepa, me tuhituhi a ratou pukapuka ki te Kai-Tuhi o Te Haeata, ara ki a Te Patara, kei Onehunga. Ko te tangata e hiahia ana kia taia tona panuitanga ki te Haeata nei, me kawe i tana pukapuka kia Te Wirihana ki te Whare Perehi o "The New Zealander," ma Te Wirihana e whaka- rite utu mo te panuitanga ka taia.

TE HAEATA.

AKARANA, APERIRA 1, 1861. TE PAKANGA KI TARANAKI.

HE rongo pai tenei kua puta mai nei, he ! korero rongo mau hoki. E ki ana kua tae atu a Wiremu Tamihana Tarapipipi ki Waitara, kua tono whakaaro i a Te Rangitaki mo te rongo kia houhia, wha- kaae ana a Te Rangitaki. Katahi ka riro te kara ma ki runga kia kati te pupuhi a te hoia kia hua he korero. Na, ka wha- kamutua te pupuhi a te Maori, ka mutu ano ta te hoia. Ka tahi ka tono korero mo te houhanga rongo, ka takoto, ka hanga, ka korero. Whakapuaki ana te whakaaro a te Maori, utua ana e nga Pakeha, hua ana te kupu a etahi hua ana a etahi; he maha nga kupu ko wai ka rongo atu, engari kotahi te kupu nui i rongo ai matou, ko ta Wiremu Tamihana. kia waiho te pakanga ma te tino pane o to te Kuini Runanga e whakarite; i penei tuna kupu, " Mana e mea mai kia ruku te Maori, me ruku; mana e mea kia puea, ka puea." Ka nui te tika o tenei wha- kaaro, kia tukua enei he mana e whaka- rite. Ki te whakaae nga rangatira Maori me nga runanga katoa ki tenei kupu. kia waiho te pakanga ki te Runanga o te Kuini, ma ratou e homai be ritenga ka tahi ka mate te ahi ka marino te moana, ka marama te ao, ka ara te pane o te tangata ki runga. Ka mutu enei korero, ka tahi ka tuhituhia mai ki a Kawana: ka rongo ia ki nga -whakaaro o Tamihana ma kia whakamutua te whawhai, pai tonu atu ia, ko tana hiahia tenei kia mutu, kia mau ano te rongo, kia noho pai hoki i roto i te rangimarie, i runga i te ture kotahi—te kiri mangu me te kiri ma. Na, unga ana e ia a Te Makarini kia haere ki te kawe i ana whakaaro, me te whakarongo hoki ki nga whakaaro o nga rangatira Maori. Kihai i taro kei runga a Te Makarini kei te kaipuke rere ana ki runga, ka tae, ka korero ratou. Ko te tikanga o te korero kahore i rangona, ahakoa, ko nga kupu i ngaro, ko te: mutu- nga e rangona ana, ko te whawhai kia J mutu. E pehea ana ranei, e pehea ana ranei nga ture, i whakaritea hei whaka- mutunga, kahore e mohiotia. He aha- koa, ko te toto kia purua, ko te mate kia pahemo, ko te tangata kia ora, ko te rongo kia mau. ko to tatou motu nei kia puea. Ka (angi (e piopio, Aba, he ao, he ao, He po, he ao, Takiri te ata. Korihi te mana, Ka ao, ka ao, ka awatea. Kua hoki mai tenei a Te Makarini, me ana korero pai e ki ana ko te pupuhi kua mutu, ko te riri kua kore, ko te korero kua ngawari, kua kitea be kanohi he kanohi, nga ope kua whati. Whati ana Waikato, hoki mai ana whakararo; whati ana Ngatiruanui, hoki atu ana whaka- runga ; whati ana Ngatiawa, hoki ana ki uta,—ara, nga mea i ora: ko nga mea i hinga ka moe tonu era. Aue! te mamae mo nga tangata o tetahi taha o tetahi taha kua whiua ki te mate. Kei ware- ware te ngakau ki nga hoa Pakeha, ki nga hoa Maori kua ngaro nei i tenei pakanga, engari, maharatia hei whaka- wehi i te ngakau ki nga hua o te wha- whai, kei hoki ki tera mahi. Kahore ano pea i ata takoto nga tika- nga nui mo te rongo mau, otiia kua puare te tatau o te whare herehere, kua tuhera te huarahi, kua parangia tetahi pito, kua riro etahi otaota ki tahaki, etahi rakau nui kua poroa, mahia tonutia e nga iwi katoa kia tino marama, kia tuhera katoa a puta noa, hei ara mo te rongo mau. Erangi me tahuri nui te iwi whakapono ki te inoi ki te Atua mana tenei mahi e whakaoti. Ko te tino take ia o te rongo mau, mana e homai te whakaaro tika ki te ngakau o nga kai-whakarite, kia mau rawa ai te rongo, mau tonu, ake, ake, ake.

TE HAERETANGA O TE KAWANA KI TARANAKI.

No te 26 o nga ra o Maehe i rere ai a te Kawana ki Taranaki i ranga i te Tima i a "Wikitoria." Ona hoa Pakeha, ko Te Witika, ko Te Tana- kara, ko Te Wera, ko Te Makarini,