Pukapuka 3, Nama 12
18620301

whārangi 2  (6 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE HAEATA. whare karakia, ara, te inoi, te whakapai, te tangi. I nga Ratapu ka nui, ki katoa ana te whare i te kororia, tau ana ki runga ki te tangata; me te huihui ano, ekore e noho atu nga tangata. Ka nui te hari ! I tetahi po ka nui te mahi, katahi ahau ka kite i te pera; tangi tonu te mahi, tangi ana te tane, te wahine, te tamariki, a ao noa e tangi ana e inoi ana ki te Atua." E penei ana ano tetahi Minita mo nga mahi o taua Hahi: *' I timata te mahi nei i roto i nga inoinga : i nga po inoi, he kaha no te inoi o nga mea inoi, miharo ana te tokomaha ki a ratou inoinga. Muri iho i tenei, ko te aroha ki te kupu; huri nui ana te iwi ki te whakarongo kauwhau. Muri iho, he Hakarameta ; katahi ka tino koha rawa i taua hapa, ki katoa ana nga tangata i te aroha i te kaha. Heioti, muri iho i tenei ka whiwhi te tokomaha o nga tangata karakia kore, taka ana te Wairua ki runga ki a ratou, hinga ana ratou ki te whenua, pa ana te pouritanga ki roto ki a ratou, te tangi tenei, * Tohungia ahau, e Ihu, ahau tohungia; aku hara murua.' Ka nui te mamae." Kei mea he wahine, he tamariki i pera ai; kao, he tane ano, he tangata kaha, he kaumatua. Na, ka whiwhi i te muru- nga hara, katahi ka marama te kanohi, ka kite te tokomaha i te marama, mohio tonu ake kua marie te ngakau. Na, tau ano te wehi ki te iwi katoa. Ko nga mahi enei o aua Hahi. Tiro- hia, e nga Hahi Maori. Rapua te lake o tenei mahi. Kei mutumutu te inoi ki le Atua kia whakakitea mai ki konei enei mahi nunui a te Wairua.

TIKINA, WHAIA, HOPUKINA TE TANGATA KINO.

KUA tuhituhia nga tikanga o te tangata tae hou mai ki Niu Tireni i te Haeata o Pepuere. Me whai tatou i tenei tangata, kia hopukina, kia mau, kia peia hoki, kia hoki ia ki taua wahi i haere mai ai ia. Keihea le tangata e noho ona? E noho ana ki nga taone Pakeha, kua noho hoki ki etahi kainga Maori. Ko etahi kainga e tupato ana, kahore i karangatia, kahore e pai kia noho ia ki reira. Ka pai tenei, tika rawa tenei whakaaro, kia riria tenei tangata kia noho atu. E penei ana nga runanga o Waikato—ka nui te riri ki tenei tangata ki Waipiro, ekore ratou e pai kia noho ia ki o ratou kainga. Ka mea tetahi tangata o ratou ki te arahi atu i te tahae nei, ka whakawakia taua tangata e te runanga, ka meinga kia utua tana he. Ka tika tenei, ka nui te tika ; e whaka- moemiti ana matou ki Waikato mo tenei mahi, ki etahi atu hoki runanga e penei ana te ritenga mo Waipiro. Ta matou kupu hoki tenei ki aua runanga, kia tuau, aua rawa e whakaae ki Waipiro kia noho ki to koutou aroaro, riria tonutia, patua rawatia, kia pakeke tonu, kaua e ngawari atu, kaua rawa e tukua kia taia. He tangata tohe ia, ekore e rongo ki te kupu kotuhi—-tohe, tohe, tohe, ekore e mutu tana tohe, ahakoa riria, ka hoki mai, pakeke le kupu, nui te kupu, hei aha mana, ka tohe ano ia. Waiho kia tohe ana ko te pakeke, me pakeke, me kara- nga tonu, Noho atu koe, ekore koe e tukua mai ki o matou kainga, kore rawa, ekore, ake nei, ake nei, ake nei. Ka whakangawari atu, ka neke mai ia, ka iti te kupu, ka whakaaro ia kua pai koutou ki a ia. Ka tukua ki te kainga noho ai, ekore e taro ka riro i a ia le iwi. He tangata kaha hoki, ka nui tana kaha ki le to i nga tangata ki tona taha. He tangata ahuareka hoki, ekore e taro ka piri nga taitama ki a ia ; ka aroha te tangata ki a ia, ka pai ki a ia hei hoa aroha, na, riro katoa ana nga ukanga i a ia. Akuanei kua pau katoa te ngakau o te tangata i a Waipiro. Kaua e pa atu ki a ia, kaua rawa e whakaae ki a ia he tangata noho mo te kainga. Kaua hoki e tukua kia puta manuhiri atu, kia moe i to koutou kainga i te po kotahi ; ka whakaae ki a ia mo te wahi nohinohi, ekore e taro ka kite koutou i tana tohe me tana kaha. Akuanei koutou moa ai, " Pikipiki-mutu, he hohoki." Ka mea mai ia, " Ka hoki he huanga." Na to koutou, kuare ki te tuku i a ia kia tae ki te kainga i huanga ai; me i riri tonu, kua noho atu. Kaua rawa e tuku i tenei tangata kia taia ki te kainga. Me pehea nga kainga kua riro i a ia ? Tera hoki nga iwi kua riro rawa i nga tikanga a tenei tangata. E mea ana matou ki nga iwi kua whakaae ki a ia, me tahuri me whakawa. Ma wai ia e whakawa ? Ma koutou, ma nga kainga kua nohoia e ia. Tena, karangatia he runanga; kia huihui nga tangata katoa kia whakawakia te tahae ki te ritenga o te ture. Kei mea ma Kawana ia e wha- kawa. E penei ana ano etahi rangatira: ka mea atu, "Kati kai waipiro," ka mea mai, " Kati te homai; ma te Ka- wana e riri kia kaua e homai e te Pakeha." E tika ana, ma Kawana tetahi wahi; kua mahia hoki tana, kua takoto tana ture kia kaua tenei mea e hokona ma te tangata Maori. Otiia, takahia ana taua ture e te Pakeha, e te Maori hoki. Ka nui te he a nga Pakeha, e takahi ana i te lure a Kawana, e hoatu ana i tenei mea kino ki te Maori ; ta nui hoki te kuare o nga iwi e tahuri ana ki tenei mahi, e tomo ana ki tenei whakawainga. E taea hoki te pehea e Kawana, kua tika nei hoki tana, kua takoto te ture ; takahia huna ana e te Pakeha ; me i kitea tana he, ka whaka- wakia, ka tango utu ano mo tana hara. Tena, ka ngaro, ka pehea? Engari, ma nga runanga e mahi Na nga runanga Maori i kore ai tenei he te tae ki Waikato: me pera nga runanga katoa. Whakawakia te tangata kawe waipiro ki le kainga, tangohia he utu mo tana he. Me he mea, ka haurangi i tenei kai, whakawakia, kia utua taua haurangi- tanga. Na, ma te runanga, ma Kawana, ma ratou tuhi ka mau a Waipiro, ka mate. Whakawakia tenei tangata, e nga runanga ; whakawakia ki te ritenga o te ture o te Atua. Tirohia nga kupu a te Atua mo tenei tangata, ka nui,—e penei ana : " Ta te waina he whakahi, ta te wai kaha he ngangau. Te hunga katoa e Whakapohehetia ana e tera, kahore o ratou whakaaro nui.— Whakatauki 20. 1. " Ko wai e aue? Ko wai e tangi? Ko wai e totohe? Ko wai e ngangautia? Ko wai o maru, he mea lake kore? Ko wai e whero tonu ona kanohi ? Te hunga ra e noho roa ki te waina, te hunga e haere ana ki le rapu i le waina whakaranu. Kaua e titiro atu ki te waina i te mea e whero ana, ina puta mai tona kara i roto i te kapa, ina tika tona haere. Tona tukunga iho ano he nakaki e ngau ana, koia ano kei te wero a te neke."—Whakatauki 23. 29-52. "Aue! te mate mo te hunga e maranga wawe ana i te ata ki te whai i te wai kaha.—Ihaia 5. 11. Mea ana hoki a Paora, " Kaua hoki e haurangi i le waina. i le mea e torere ai le tangata ki te he." —Epeha 5- -18. "Ekore hoki te hunga whakahaurangi i a ratou e whiwhi ki te rangatiratanga o te Atua."—i Koriniti 6. 10.

TE HAHI O MERI. Ko tehea Hahi koia te Hahi o Meri ? Ko to Koma hoki, ara, o "Mariou," e ai tana. Tona ingoa nui ienei, le ingoa tenei kua oti i taua Hahi te whakanui rawa, nui rawa ake i to le Karaiti. Ka karakia, karakia ana ki a Marion, ka inoi, inoi ana ki a ia, ka whakapai, whakapai ana ki a ia, ka kauwhau, kau- whau ana i tona ingoa i to Mariou ; hanga ana etahi whare karakia i tawahi, tuhia ana tenei kupu i runga i nga kuwaha, " Hei whakahonore i to Wahina te Matua wahine o te Atua." Mea ana i roto 5 a ratou pukapuka, " Ko to matou Kuini, to matou kai wawao, te takawae- nga hoki; ko te kuwaha ia o te rangi, ko te whetu e arahi ana i a tatou ki te wahi ora, ko te Matua a Mariou o te mawhai." Tae te he o enei kupu ! Ka mea matou, ko te Karaiti anake "te Ara, te Pono, te Oranga :" kaore, ko Meri ano, me te ahua o te korero a te Pikopo. Tenei, hoki nga Waiata a Kawiri i taia ki Roma i te tau 1834. Whakaputaina ketia nga kupu o te Karaipiture e tana pukapuka. I te 3 o nga Waiata e penei ana te kupu, " E Ihowa, ano te tini o oku